ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΕΞΑΓΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΠΟΙΟΣ ΧΑΝΕΙ;

Του Γιώργου Τοζίδη

Οι τελευταίες εξελίξεις στο τραπεζικό σύστημα της χώρας μας με τις εξαγγελθείσες επιθετικές εξαγορές των τραπεζών Πειραιώς και MARFIN (μεταξύ τους και προς την Τρ. Κύπρου) έρχονται να επιβεβαιώσουν τις παρακάτω εκτιμήσεις:

  1. την ύπαρξη τεράστιας ρευστότητας στην αγορά κεφαλαίων διεθνώς σαν αποτέλεσμα αφενός των πολύ υψηλών κερδών των επιχειρήσεων και αφετέρου της όξυνσης της ανισοκατανομής στη διανομή των εισοδημάτων, που έχει σαν αποτέλεσμα το μερίδιο των μισθών στο συνολικό εισόδημα να έχει πέσει διεθνώς στα χαμηλότερα ποσοστά μεταπολεμικά. Αυτή η ρευστότητα έχει σαν αποτέλεσμα τη νέα άνοδο των χρηματιστηρίων διεθνώς και τη δημιουργία νέας χρηματιστηριακής φούσκας.
  2. την απουσία αξιόλογων και άμεσα κερδοφόρων επενδυτικών επιλογών σε νέα προϊόντα ή υπηρεσίες και την αναγκαστική στροφή των κατόχων των κεφαλαίων (επιχειρήσεις ή επενδυτικές εταιρίες οποιασδήποτε μορφής) είτε στην αγορά των δικών τους μετοχών είτε στην εξαγορά υφιστάμενων επιχειρήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εξαγορές και συγχωνεύσεις ξεπέρασαν, το 2006, σε αξία το ποσό των USD 3,6 τρις οδηγώντας σε ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση του κεφαλαίου και εντείνοντας την ολιγοπωλιακή διάρθρωση των οικονομιών. Ίσως ο καπιταλισμός να πλησιάζει στην εξάντληση της περιβόητης αέναης δημιουργικότητάς του.

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε επιθετικές εξαγορές λόγω του μικρού μεγέθους του, της μεγάλης διασποράς των μετοχών (ιδιαίτερα μετά τις ιδιωτικοποιήσεις) αλλά και ιδιαίτερα ελκυστικό λόγω των υψηλών κερδών που οφείλονται στα ληστρικά επιτόκια κατάθεσης και δανεισμού. Άλλωστε ήδη οι ξένοι ελέγχουν σημαντικά ποσοστά των ελληνικών τραπεζών (γεγονός προς μελέτη για όσους βιάζονται να μιλήσουν για ελληνικό ιμπεριαλισμό με αναφορά στην επέκταση των ελληνικών τραπεζών στις βαλκανικές χώρες ή την Τουρκία…).

Στην Ελλάδα οι ιδιωτικοποιήσεις, οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στα τέλη της 10ετίας του 1990 και συνέβαλαν στη δημιουργία της χρηματιστηριακής φούσκας, επέφεραν τα παρακάτω αποτελέσματα:

  1. Συντέλεσαν στη δημιουργία ολιγοπωλιακής αγοράς με κυρίαρχους παίκτες τους ιδιώτες τραπεζίτες.
  2. Οδήγησαν στην έμμεση ή άμεση απώλεια θέσεων εργασίας στον τραπεζικό τομέα που θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν δεν συνδυάζονταν με την έκρηξη στο δανεισμό των ελληνικών νοικοκυριών και τη χαμηλή ηλεκτρονική υποστήριξη των τραπεζικών εργασιών.
  3. Απορύθμισαν σταδιακά ένα εργασιακό χώρο που αποτέλεσε την πρωτοπορία στην κατάκτηση θεσμών όπως το 5νθήμερο και το συνεχές ωράριο, τη σταθερή και εγγυημένη απασχόληση και την καθιέρωση ενιαίου μισθολογίου.

Σ’  όλες αυτές τις αλλαγές η στάση της ελληνικής αριστεράς, με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, ήταν περισσότερο συνδικαλιστική παρά πολιτική. Η κριτική της δεν ξεπέρασε ποτέ την κριτική των σωματείων για την απώλεια θέσεων εργασίας, τη χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας και το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας (στην περίπτωση των ιδιωτικοποιήσεων). Ποτέ δεν συνέδεσε τις εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα με τη δημιουργία ψεύτικων αναγκών, την έκρηξη του δανεισμού των ελληνικών νοικοκυριών και τη διαμόρφωση μιας διαφορετικής στρατηγικής αξιοποίησης των πόρων που αυτό έχει στη διάθεσή του. Για να μην αναφερθούμε στη δημιουργία θεσμών εναλλακτικής χρηματοδότησης των επιχειρήσεων ή των ιδιωτών όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες ακόμη και της Ε.Ε.

Ξαναγυρίζοντας στην εξελισσόμενη επιθετική εξαγορά μεταξύ των τριών τραπεζών, επισημαίνουμε ότι αυτή δεν αποτελεί σε καμιά περίπτωση άμεση επένδυση καθώς αφορά ήδη υφιστάμενες επιχειρήσεις και άρα δεν αποτελεί «ψήφο» εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Στην όλη υπόθεση υπάρχει και καθαρά κυπριακή διάσταση καθώς η εξαγορά της Τρ. Κύπρου από τη MARFIN θα έχει σαν αποτέλεσμα το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου να ελέγχεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% από ξένα (αραβικά) κεφάλαια.

Η διαμόρφωση μιας αξιόπιστης εναλλακτικής στρατηγικής απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό απαιτεί τη διατύπωση ενός αντίπαλου σχεδίου σε όλες τις πρωτοβουλίες του κεφαλαίου. Αλλιώς οι μόνιμοι χαμένοι από την υλοποίησή τους θα εξακολουθήσουν να είναι οι εργαζόμενοι.

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s