ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»

ΕΙΣΗΓΗΣΗ

ΣΤΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Του Γιώργου Τοζίδη

 

Η έννοια, οι θεσμοί και η λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης αποτέλεσαν πάντα προνομιακά πεδία για την παρέμβαση της αριστεράς. Οι ιστορικές ρήξεις που αναφέρει η σ. Ελ. Πορτάλιου, στην εισήγησή της στην πανελλαδική συνάντηση των αριστερών, ριζοσπαστικών αυτοδιοικητικών σχημάτων που έγινε στην Αθήνα, πρέπει να αποτελούν πεδία αναφοράς για τη διαμόρφωση των θέσεών μας. Με δύο, αναγκαίες κατά τη γνώμη μου, προσθήκες : την εμπειρία από την Κομμούνα της Θεσσαλονίκης (1342-1349) και τη Χάρτα του Ρήγα (μικρό απόσπασμα της οποίας υπάρχει στο κείμενο που συνοδεύει την εισήγηση).

Τι είναι το πρόγραμμα «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»;

 Σύμφωνα με τους συντάκτες του, το πρόγραμμα αποσκοπεί στη «ριζική, δομική αλλαγή του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το κράτος, η διοίκηση και η αυτοδιοίκηση στη χώρα μας». Ακόμη η «παροχή διοικητικών υπηρεσιών όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη, με την ενίσχυση της υπόστασης του χωριού και της γειτονιάς, ως ζωντανών κυττάρων της τοπικής κοινωνίας» που θα υλοποιηθεί με «οικονομίες κλίμακος σε οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους» (!), αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι «η ανάπτυξη μιας περιοχής, η ικανοποίηση και η διευθέτηση τοπικών αναγκών δεν μπορούν παρά να προέρχονται από όργανα και θεσμούς που έχουν ειδικό και άμεσο δεσμό με το τοπικό στοιχείο, γνωρίζουν τα προβλήματα, βιώνουν τις ανάγκες, ελέγχουν και κυρίως ελέγχονται αποτελεσματικότερα».

Όλα αυτά, όμως, ήταν και στόχοι του προηγούμενου προγράμματος διοικητικής μεταρρύθμισης. Όπως προκύπτει από το παρακάτω απόσπασμα του προγράμματος «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ», οι στόχοι του ήταν :

  • «Η παροχή υπηρεσιών ισοδύναμης αποτελεσματικότητας στους κατοίκους των πόλεων και των χωριών και επομένως ο εκσυγχρονισμός του διοικητικού μας συστήματος.
  • Η ουσιαστικοποίηση του ρόλου των Ο.Τ.Α. και η αναβάθμιση των αιρετών και επομένως ο εκσυγχρονισμός του τοπικού πολιτικού συστήματος στη χώρα μας και η διεύρυνση της πολιτικής βαρύτητας της Πρωτοβάθμιας Τ.Α.
  • Η δημιουργία ουσιαστικών προϋποθέσεων για την διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Ο.Τ.Α.
  • Ο συντονισμός των τοπικών δημοσίων επενδύσεων για έργα τεχνικής υποδομής και κοινωνικού εξοπλισμού.
  • Η ενίσχυση του “ενδογενούς” δυναμικού της ελληνικής περιφέρειας, που είναι αναγκαία προϋπόθεση για μια διαρκή και “βιώσιμη” περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη.
  • Η διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων και ο κοινωνικός έλεγχος της τοπικής εξουσίας, που οδηγούν στην εξασφάλιση της νομιμότητας και της προστασίας των πολιτών.
  • Οικονομίες κλίμακας στις λειτουργικές δαπάνες και αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού».

 

Ποιος είναι ο απολογισμός για το πρόγραμμα «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ», σύμφωνα με το νέο σχέδιο :

«Η τολμηρή μεταρρύθμιση του «Ι. Καποδίστρια», που βελτίωσε αισθητά την

Τοπική Αυτοδιοίκηση, δε δημιούργησε παρόλαυτα αποτελεσματικούς

Δήμους με οικονομική αυτάρκεια και δυνατότητα άντλησης ιδίων πόρων,

ούτε διοικητική ικανότητα με καλά οργανωμένες υπηρεσίες και ανθρώπινο

δυναμικό, που να αξιοποιούν τις νέες δυνατότητες και νέες τεχνολογίες

για την παροχή ποιοτικά αναβαθμισμένων υπηρεσιών. Για αυτό άλλωστε

μόνο σε 212 από τους 1034 πρωτοβάθμιους ΟΤΑ πιστοποιήθηκε η

διαχειριστική επάρκεια, αναγκαία προϋπόθεση συμμετοχής στο ΕΣΠΑ.

Αυτοί είναι οι λόγοι που πλήττουν την εύρυθμη λειτουργία αλλά και την

εικόνα της Αυτοδιοίκησης και των αιρετών της στη συνείδηση των

πολιτών, όπως καταγράφεται και στις ετήσιες Εκθέσεις του Συνηγόρου του

Πολίτη, του Σώματος Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης και

του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης».

Αναγκαίες επισημάνσεις καθώς εύλογα αποσιωπώνται:

1. Στις ετήσιες εκθέσεις, που αναφέρονται πιο πάνω, καταγράφονται κυρίως περιπτώσεις διαφθοράς και κατάχρησης εξουσιών, που αυξήθηκαν σημαντικά μετά την εφαρμογή του προγράμματος «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ».

2. Στο σύνολο σχεδόν των διοικήσεων αυτών των δήμων την εξουσία άσκησαν και ασκούν στελέχη του δικομματισμού (στις μεγάλες πόλεις τα επώνυμα και προβεβλημένα στελέχη του).

Άρα η αποτυχία, σύμφωνα με το νέο σχέδιο, του προγράμματος «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ» πρώτα και κύρια αντανακλά στον δικομματισμό και τα στελέχη του.

Θα πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος της αποτυχίας στη δημιουργία «αποτελεσματικών Δήμων με οικονομική αυτάρκεια και δυνατότητα άντλησης ιδίων πόρων» φέρουν οι κυβερνήσεις του δικομματισμού αφού, όπως φαίνεται και από τους σχετικούς πίνακες του προγράμματος, τα έσοδα της τοπικής αυτοδιοίκησης (ως ποσοστά του Α.Ε.Π.) σε Ελλάδα και Ε.Ε. των 27 ήταν 2,7% και 11,3% αντίστοιχα για το 2008.   Η ενίσχυση των πόρων, σύμφωνα και με το νέο σχέδιο, εξακολουθεί να είναι στο επίπεδο των καλών προθέσεων χωρίς συγκεκριμένους στόχους ή ποσοστά ενώ δεν τίθεται καθόλου το ζήτημα της αναδιανομής των πόρων ώστε να υπάρξει σύγκλιση τόσο μεταξύ των περιφερειών όσο και ενδοπεριφερειακά (με χαρακτηριστικό παράδειγμα την περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και το νομό Ευρυτανίας).

Αν εξετάσουμε τους στόχους του νέου σχεδίου, θα διαπιστώσουμε ότι συμπίπτουν σε πολλά σημεία με αυτούς του προγράμματος «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ» :

«Γίνεται σαφές ότι η Νέα Αρχιτεκτονική πρέπει να στοχεύει σε ένα Δήμο με

αναπτυξιακό και κοινωνικό ρόλο, με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια,

που παρέχει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στους πολίτες, αποτελώντας

βασικό πυλώνα της τοπικής ανάπτυξης. Απαραίτητη προϋπόθεση για την

επίτευξη αυτού του στόχου αποτελεί η γενναία αναδιανομή αρμοδιοτήτων

και πόρων ανάμεσα στο κράτος και την Τοπική Αυτοδιοίκηση».

Για το πώς θα επιτευχθούν τα παραπάνω (πόροι, αρμοδιότητες, ανθρώπινο δυναμικό, έλεγχος) στο πρόγραμμα δεν υπάρχουν ειδικές αναφορές εκτός από τη μείωση των δήμων και κοινοτήτων από 1033 (900 δήμοι – 133 κοινότητες) σε 370 (με αποτέλεσμα ο μέσος πληθυσμός να ανέρχεται σε 30.000 έναντι 5.000 στην Ε.Ε.), την κατάργηση της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης και την αντικατάστασή της από 13 αιρετές περιφερειακές αυτοδιοικήσεις και τη θεσμοθέτηση, για πρώτη φορά, 7 περιφερειακών διοικήσεων, άμεσα διορισμένων από την κυβέρνηση.

«Ο αριθμός των Δήμων σε όλη τη χώρα, με την εφαρμογή των κριτηρίων

συνενώσεων περιορίζεται δραστικά και δεν θα υπερβαίνει τους 370.

Συνεπώς η συγκρότησή τους σε πληθυσμιακά και χωρικά μεγαλύτερες

γεωγραφικές μονάδες, διευκολύνει την ανάπτυξη ενός ισχυρότερου

διοικητικού συστήματος, που ικανοποιεί δύο κυρίως στόχους: Οι Δήμοι

αποτελέσουν έτσι ισχυρές μονάδες τοπικής ανάπτυξης και ταυτόχρονα

εξελίσσονται σε αποτελεσματικούς διαχειριστές υπηρεσιών, ιδίως στην

καθημερινή ζωή των πολιτών και στην ποιότητά της. Σε αυτή τη λογική η

μείωση του αριθμού των Δήμων συμπεριλαμβάνει για πρώτη φορά και το

σύνολο της Αττικής (σήμερα 102 δήμοι και 20 κοινότητες) και της

Θεσσαλονίκης (45 δήμοι)».

Τα κριτήρια για τη συνένωση των δήμων και των κοινοτήτων και τη δημιουργία των νέων δεν δημοσιοποιούνται και αναμένεται ότι θα υπάρξουν πολύ μεγάλες αντιδράσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη μελέτη του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ι.Τ.Α.) δεν υπάρχει ξεκάθαρη θέση για τα πλεονεκτήματα των μεγαλύτερων έναντι των μικρότερων δομών. Δεν είναι λίγα τα παραδείγματα μικρών κοινοτήτων που πέτυχαν εντυπωσιακά αποτελέσματα όπως ενεργειακή αυτονομία ή ανάπτυξη για την κάλυψη τοπικών αναγκών. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο τελικός αριθμός των 370 δήμων που ανακοινώθηκε στερείται οποιασδήποτε τεκμηρίωσης πλην αυτής «της εξοικονόμησης οικονομικών και ανθρώπινων πόρων».

Αρμοδιότητες των νέων δήμων:

 «Έτσι, οι νέοι και ισχυροί δήμοι αναλαμβάνουν νέες αρμοδιότητες, μαζί με

τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους που προέρχονται από την

καταργούμενη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, όπως:

• η πρόνοια και η προστασία της δημόσιας υγείας,

• η ανέγερση σχολικών κτιρίων,

• η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού,

• η ένταξη των μεταναστών,

• οι πολεοδομικές εφαρμογές,

• ο υγειονομικός έλεγχος,

• η προστασία της παιδικής και της τρίτης ηλικίας,

• οι λαϊκές αγορές

• οι αδειοδοτήσεις και ο έλεγχος πολλών τοπικών, οικονομικών και

κοινωνικών δραστηριοτήτων,

• η πολιτική προστασίας, με την ένταξη των δήμων στον εθνικό

σχεδιασμό με συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες».

Αντίστοιχα εντυπωσιακές είναι και οι αρμοδιότητες των νέων περιφερειακών αυτοδιοικήσεων (χωρίς και πάλι να προσδιορίζονται οι πόροι που θα απαιτηθούν από πού θα προέρχονται) :

«·Προγραμματισμού και Ανάπτυξης, ιδίως η διαχείριση των

περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων, η εκπόνηση του

αναπτυξιακού σχεδιασμού της περιφέρειας και η υλοποίηση των

σχετικών με αυτά δράσεων,

  • • Υποδομών – Μεταφορών – Επικοινωνιών, ιδίως έργα τα οποία έχουν

αμιγώς περιφερειακή διάσταση, εκπόνηση μελετών της οδικής

κυκλοφορίας υπεραστικού οδικού δικτύου, διαχείριση έργων

περιφερειακού επιπέδου, ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, λιμάνια

περιφερειακής σημασίας κ.ά.

  • • Χωροταξίας – πολεοδομίας και περιβάλλοντος (διαχείριση στερεών

αποβλήτων, εποπτεία των φορέων διαχείρισης προστατευόμενων

περιοχών περιφερειακής σημασίας κ.ά.),

  • • Φυσικών πόρων – ενέργειας – βιομηχανίας,
  • • Εμπορίου, τουρισμού και απασχόλησης,
  • • Εκπαίδευσης, πολιτισμού και αθλητισμού (δια βίου εκπαίδευση,

θέματα κατάρτισης και επιμόρφωσης κ.ά.),

  • • Γεωργίας – κτηνοτροφίας και αλιείας,
  • • Πολιτικής Προστασίας.»

Η εκχώρηση αρμοδιοτήτων χωρίς τον προσδιορισμό των πόρων που θα απαιτηθούν για την άσκησή τους είναι στην πραγματικότητα αποποίηση ευθυνών, από την πλευρά της κυβέρνησης και λειτουργεί ως άλλοθι για την υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η αρχιτεκτονική των νέων περιφερειακών αυτοδιοικήσεων

Ο πολιτικός έλεγχος των νέων περιφερειακών αυτοδιοικήσεων (αλλά και των δήμων) εξασφαλίζεται με τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα των αιρετών οργάνων, το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα και τη θεσμοθέτηση των περιφερειακών διοικήσεων.

Ο αιρετός περιφερειάρχης είναι ο απόλυτος άρχων. Εκλέγεται απευθείας, ελέγχει, μέσω του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος, το περιφερειακό συμβούλιο, διορίζει τους αντιπεριφερειάρχες και γενικά ασκεί ανεξέλεγκτη εξουσία σε όλα τα επίπεδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Εκτελεστική Επιτροπή, που είναι το μόνο αποφασιστικό όργανο («συλλογικό επιχειρησιακό-εκτελεστικό όργανο»), συμμετέχουν ο περιφερειάρχης και οι αντιπεριφερειάρχες που αυτός διορίζει. Οι νέοι θεσμοί, ο περιφερειακός συνήγορος για τον πολίτη και την επιχείρηση (!) και το συμβούλιο διαβούλευσης περιφέρειας δεν έχουν καμιά δημοκρατική νομιμοποίηση,  ούτε ουσιαστική αρμοδιότητα και εντάσσονται στη νεοφιλελεύθερη τακτική της δημιουργίας «ανεξάρτητων» θεσμών που αποσκοπούν στη δημιουργία εντυπώσεων ως προς τη δυνατότητα ελέγχου της εξουσίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο συμβούλιο διαβούλευσης συμμετέχουν και τα αγαπημένα παιδιά του νεοφιλελευθερισμού, οι ενώσεις πολιτών και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η κορωνίδα του ελέγχου («εφαρμογή της αρχής της πολιτικής λογοδοσίας»), σύμφωνα με το σχέδιο, είναι η δημοσιοποίηση στο διαδίκτυο των αποφάσεων που λαμβάνονται σε επίπεδο περιφέρειας. Στην Ελεύθερη Ελλάδα οι αποφάσεις δημοσιοποιούνταν με την ανάρτησή τους στα δημοτικά ή κοινοτικά καταστήματα. Εκεί όμως υπήρχε η δυνατότητα ελέγχου, καταλογισμού ευθυνών και ανάκλησης των αιρετών εκπροσώπων.

Η αρχιτεκτονική των νέων δήμων

Ανάλογη με τη δομή των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων είναι και η δομή των νέων δήμων. Ο δήμαρχος εξακολουθεί να είναι ανεξέλεγκτος, ορίζει τους θεματικούς και τοπικούς αντιδημάρχους, οι οποίοι συμμετέχουν στην εκτελεστική επιτροπή (συλλογικό επιχειρησιακό-εκτελεστικό όργανο). Ο ορισμός των τοπικών αντιδημάρχων από τον δήμαρχο είναι μία ακόμη αντιδημοκρατική ρύθμιση καθώς αυτοί εκπροσωπούν τους παλιούς δήμους που συνενώθηκαν και άρα να μην εκφράζουν σε τοπικό επίπεδο την πλειοψηφία. Η θεσμοθέτηση των δημαρχιακών επιτροπών (σε αντιστοιχία με τις κοινοβουλευτικές;) γίνεται μάλλον για την ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση της λειτουργίας του δημοτικού συμβουλίου. Ανάλογα με τους θεσμούς της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, συγκροτούνται στο επίπεδο των δήμων το συμβούλιο διαβούλευσης, ο συνήγορος του δημότη και ο συνήγορος της επιχείρησης. Όπως στις περιφέρειες έτσι και στους δήμους ο έλεγχος των αιρετών οργάνων εξαντλείται στην ανάρτηση των αποφάσεών τους στο διαδίκτυο.

Το εκλογικό σύστημα

Το νέο εκλογικό σύστημα, εκτός από την κατάργηση του 42%, προβλέπει ότι ο πλειοψηφών συνδυασμός παίρνει τα 3/5 των εδρών και οι υπόλοιποι συνδυασμοί τα 2/5. Η ρύθμιση θεωρείται, από τους συντάκτες του σχεδίου, ως «ενίσχυση του ρόλου της αντιπολίτευσης στους νέους αυτοδιοικητικούς θεσμούς».

Τι να κάνουμε;

Η παραδοχή στο σχέδιο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» ότι αυτό συντάχθηκε «με βάση τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, οι οποίες έχουν μεταβάλλει την οικονομική και κοινωνική γεωγραφία της χώρας» δίνει το ιδεολογικό στίγμα της μεταρρύθμισης. Ποιες είναι όμως αυτές οι εξελίξεις; Η κυριαρχία του νεοφιλελεύθερου δικομματισμού έχει οδηγήσει, τα 20 τελευταία χρόνια, στη συγκέντρωση εξουσιών και ανθρώπων στην Αττική και τον κοινωνικό και οικονομικό μαρασμό της περιφέρειας, στη διάλυση του παραγωγικού ιστού, στην όξυνση των ανισοτήτων και της φτώχειας και στην απορρύθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων (με την τοπική αυτοδιοίκηση να βαρύνεται με σημαντικό μερίδιο ευθύνης). Αυτές οι εξελίξεις δημιούργησαν την ανάγκη για το νέο σχέδιο της διοικητικής μεταρρύθμισης και πρέπει να παραδεχθούμε ότι εξυπηρετούνται με τον καλύτερο τρόπο. Αρκεί μόνο η αναφορά στην κατάργηση 4.000 Ν.Π.Δ.Δ. με όλες τις συνέπειες που αυτή θα επιφέρει στην απασχόληση και την παροχή υπηρεσιών. Ακόμη, πέραν της «εξοικονόμησης οικονομικών και ανθρώπινων πόρων», η δημιουργία μεγάλων δήμων σημαίνει μεγάλες δημοτικές επιχειρήσεις και μεγάλα δημοτικά έργα άρα και ενδιαφέρον του ιδιωτικού κεφαλαίου (διάβαζε Σ.Δ.Ι.Τ.) να «επενδύσει» στην αποκομιδή απορριμμάτων, στην ύδρευση, στην κατασκευή δημόσιων κτιρίων κ.ο.κ.

Η απόρριψη του σχεδίου «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» πρέπει να συνοδευτεί και με την προβολή του δικού μας σχεδίου για τη διοικητική μεταρρύθμιση. Ενός σχεδίου που θα αξιοποιεί την αριστερή παράδοση όπως αυτή συγκροτείται, μεταξύ των άλλων, από τη  Σύνταγμα του Ρήγα, την Κομμούνα του Παρισιού και την ελεύθερη Ελλάδα της κατοχής. Ένα σχέδιο που θα προβλέπει τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων και τον έλεγχο, με δυνατότητα ανάκλησης, όσων ασκούν εξουσία σε όλα τα επίπεδα.

Κύριοι άξονες αυτού του σχεδίου αποτελούν:

1. Οι τρεις βαθμοί αιρετής τοπικής αυτοδιοίκησης : πρωτοβάθμια (δήμοι/ κοινότητες), δευτεροβάθμια (νομαρχίες), τριτοβάθμια (περιφέρειες).

2. Η μεταφορά συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων από το κέντρο προς τους αυτοδιοικητικούς θεσμούς με πρόβλεψη για το ύψος των πόρων που θα απαιτηθούν αλλά και την πηγή από την οποία θα προκύψουν. Οι πόροι δεν θα πρέπει να προέρχονται από τοπικές πηγές αποκλειστικά αλλά θα πρέπει να λαμβάνεται πρόνοια για τη σύγκλιση του επιπέδου ανάπτυξης μεταξύ των περιφερειών.

3. Η καθιέρωση ως πάγιου εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής, η έμμεση εκλογή των επικεφαλής των αυτοδιοικητικών θεσμών και η θεσμοθέτηση διαδικασιών μεγαλύτερης συμμετοχής των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων (συμμετοχικός σχεδιασμός και προϋπολογισμός), πραγματικής πολιτικής λογοδοσίας σε όλα τα επίπεδα και ανάκλησης όλων των εκλεγμένων.

4. Η συνένωση δήμων και κοινοτήτων μπορεί να γίνεται μόνο μετά από  απόφαση αυτών που τους / τις αφορά άμεσα (με συνελεύσεις και δημοψηφίσματα). Η ομολογημένη, στο νέο σχέδιο, αποτυχία του προγράμματος «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ» επιτρέπει στους κατοίκους των δήμων και κοινοτήτων που συνενώθηκαν να ζητήσουν τον διαχωρισμό και την επανασύσταση των παλιών θεσμών. Πρέπει να υποστηρίξουμε, με κάθε μέσο, τις κινητοποιήσεις που θα ξεσπάσουν σε αυτήν την κατεύθυνση.

5. Μακροπρόθεσμος στρατηγικός στόχος της αριστερής ριζοσπαστικής διοικητικής μεταρρύθμισης δεν μπορεί να είναι άλλος από τη μεταφορά της πρωτεύουσας. Όπως και αν ορίσουμε τη διαδικασία μετάβασης στο σοσιαλισμό, αυτή δεν εξυπηρετείται όταν το 50% του πληθυσμού και της οικονομικής δραστηριότητας συγκεντρώνονται στο νομό Αττικής.

 

Η συζήτηση για το πρόγραμμα «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» συνδέεται άμεσα με τις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές. Άλλωστε ένας από τους ανομολόγητους στόχους του είναι η εξόντωση των ριζοσπαστικών αυτοδιοικητικών σχημάτων που, μεταξύ άλλων, συσπείρωναν και πολίτες που με κίνητρο την ασχολία τους με τα τοπικά προβλήματα κινητοποιούνταν και παρενέβαιναν στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Η στάση απέναντι στο νέο σχέδιο πρέπει να αποτελεί κριτήριο για τη σύναψη συνεργασιών καθώς τυχόν υλοποίησή του θα σημάνει το τέλος της τοπικής αυτοδιοίκησης.

 

Από το Σύνταγμα του ΡΗΓΑ στην ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ της κατοχής :

η τοπική αυτοδιοίκηση πρόπλασμα της άμεσης δημοκρατίας

 

ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΡΗΓΑ

 

Διαμοιράζεται δια την ευκολίαν της διοικήσεως, και δια να γίνεται η δικαιοσύνη παντού ομοιοτρόπως, εις επαρχίας (μεμλεκέτια), τοπαρχίας (καδηλίκια) και προεστάτα ή σουμπασηλίκια. Ήγουν, επαρχία λέγεται η Θεσσαλία. Τοπαρχία η Μαγνησία (ήγουν του Βόλου τα χωρία), και προεστάτον ή πολιταρχία της Μακρηνίτζας επάνω εις δώδεκα χωρία.

Είναι εις κάθε Πλάσαν (Πλάσα λέγονται δέκα, δώδεκα ή και δεκαπέντε χωρία μαζί) της δημοκρατίας, μία διοίκησης πολιταρχική.

Εις κάθε τοπαρχίαν (καδηλήκι) μία διοίκησις μεσάζουσα, ήγουν εις αυτήν αναφέρονται αι περί αυτήν πολιταρχικαί διοικήσεις.

Εις κάθε επαρχίαν (μεμλεκέτι) μία διοίκησις κεντρική. Ήγουν εις αυτήν αναφέρονται αι περί αυτήν τοπαρχικαί διοικήσεις.

Οι αξιωματικοί των πολιταρχιών εκλέγονται από τας συναθροίσεις των Πλασών.

Οι διοικηταί ονοματίζονται από τας εκλεκτικάς συνελεύσεις των τοπαρχιών και επαρχιών.

Το ήμισυ των διοικητών και πολιτάρχων ανανεώνεται κάθε χρόνον.

Μία πρώτη συνάθροισις μιας τοπαρχίας, δεν ημπορεί κατ΄ ουδένα τρόπον να προσδιορίση εις άλλην τοπαρχίαν, το να συναθροίζεται κατά τον τρόπον οπού και αυτή, αλλά η κάθε μία είναι ελευθέρα καθώς το κρίνη καλλιώτερον.

 

Πηγή : «Το Σύνταγμα και ο Θούριος του Ρήγα», Εκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

 

 

ΕΠΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ε.Α.Μ. ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ

ΕΝΤΟΛΑΙ ΔΙΑ ΤΗΝ ΛΑΪΚΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΙΝ

ΚΑΙ ΤΗΝ ΛΑΪΚΗΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΝ

 

Άρθρον 1.-

Ιδρύονται Επιτροπαί Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως. Πενταμελείς εις την σύνθεσίν των, μία δι’  εκάστην Κοινότητα ή και χωρίον, εάν οι κάτοικοι του τελευταίου επεθύμουν τούτο. Εκλέγονται υφ΄ όλων των ενηλίκων κατοίκων εις Γενικήν Συνέλευσιν συνερχομένων.

Η Επιτροπή Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως ως όργανον της Λαϊκής Εξουσίας αποτελεί την Γενικήν Αρχήν της διακυβερνήσεως του χωρίου. Επιλαμβάνεται πάντων των προβλημάτων της Κοινότητος ή του χωρίου, αποφασίζει ελευθέρως και δίδει εις αυτά λύσεις κατά την κρίσιν της και ιδίαν αυτής ευθύνην, έχουσα πάντοτε γνώμονα το Συμφέρον του Λαού και του Αγώνος. Αι αποφάσεις της λαμβανόμεναι μόνον εν συνεδριάσει αυτής και κατά πλειοψηφίαν, γνωστοποιούνται δια θυροκολλήσεως εις το Κοινοτικόν Κατάστημα, είτε δι΄ αναγνώσεώς των εις την εκκλησίαν ή συνάθροισιν του χωρίου, συγκαλουμένην δια κωδονοκρουσίας.

Εις την πρώτην συνεδρίασίν της η Επιτροπή Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως εκλέγει τον Πρόεδρο αυτής, ο οποίος αναλαμβάνει και καθήκοντα Προέδρου του ως εις το άρθρον 2 Λαϊκού Δικαστηρίου. Και τοποθετεί δι΄ αποφάσεώς της έκαστον εκ των τεσσάρων άλλων μελών της επικεφαλής μιας των Υποεπιτροπών, αι οποίαι ως κατωτέρω δι΄ άλλου άρθρου συνιστώνται.

Τελεί υπό τον αδιάλειπτον και άμεσον έλεγχον της Γενικής Συνελεύσεως του χωρίου. Λογοδοτεί προς αυτήν καθ΄ έκαστον μήνα υποχρεωτικώς, αναπτύσσουσα εν προς εν τα προβλήματα, των οποίων επελήφθη την αντιμετώπισιν και λύσιν κατά την διάρκεια του μηνός ως και μίαν προς μίαν τας δοθείσας λύσεις, αιτιολογεί τας τελευταίας απαραιτήτως, εκθέτουσα και αναλύουσα τας σκέψεις της, αι οποίαι την ωδήγησαν εις μίαν εκάστην των αποφάσεών της.

Δύναται να κληθή εις λογοδοσίαν είτε επί ενός ή και περισσοτέρων συγκεκριμένων θεμάτων, είτε δια το σύνολον του έργου της και εκτάκτως, ανά πάσαν στιγμήν.

Υπόκειται εις άμεσον ανάκλησιν εν μέρει ή εν γένει, κατά κρίσιν και απόφασιν της Γενικής Συνελεύσεως.

Φέρει ακεραίαν ευθύνην και δια το έργον και την πολιτείαν των τεσσάρων Υποεπιτροπών, καθ΄ όσον τελούν υπ΄ αυτήν ως Γενικήν Αρχήν, έχουν επικεφαλής των μέλος της και καθοδηγούνται υπ΄ αυτής εις την εκπλήρωσιν των καθηκόντων και την αντιμετώπισιν των προβλημάτων της αρμοδιότητός των. Τούτο δε επ΄ ουδενί σημαίνει μειωμένην ευθύνην ή δικαιοδοσίαν των μελών των Υποεπιτροπών αυτών επί των προβλημάτων του τομέως των.

Το αξίωμα του μέλους της Επιτροπής Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως είναι τιμητικόν, άμισθον και υποχρεωτικόν. Αβάσιμος άρνησις, πολύ δε περισσότερον αποποίησις αναλήψεως δικαιωμάτων και υποχρεώσεων εις λειτουργήματα της Λαϊκής Εξουσίας δέον να θεωρήται αδιανόητος ως και ασύγγνωστος, δεδομένου ότι έρχεται εις αντίθεσιν με την Θέλησιν της Γενικής Συνελεύσεως και την τιμήν την οποίαν συνιστά η δοθείσα ψήφος του Λαού…

 

Άρθρον 5.-

Ο ενήλικος Λαός όλου του χωρίου συνερχόμενος εις Γενικήν Συνέλευσιν συνιστά την Λαϊκήν Εξουσίαν αυτήν καθ΄εαυτήν εις τον χώρον της κοινοτικής μονάδος του.

Η Γενική Συνέλευσις αποτελεί το ανώτερον και Κυρίαρχον Σώμα του Λαού και ούσα εν λειτουργία τον άμεσον, μόνον και αναντικατάστατον φορέα και εκφραστήν της Εξουσίας του, την οποίαν ενδιαμέσως των Γενικών Συνελεύσεων του ασκεί δι΄ αιρετών υπ΄ αυτού Οργάνων.

Η Γενική Συνέλευσις ως τακτή συνέρχεται καθ΄ έκαστον μήνα, εκτάκτως δε ανά πάσαν στιγμήν ανάγκης της, είτε κατά την κρίσιν της Επιτροπής Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως, είτε αν διάχυτος είναι και εκφρασθή η επιθυμία των κατοίκων δια σύγκλησίν της. Έκτακτον σύγκλησιν της Γενικής Συνελεύσεως έχουν δικαίωμα να ζητήσουν και όλα τα άλλα Όργανα της Λαϊκής Εξουσίας μέσω της Επιτροπής Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως…

… Εις την τακτικήν Γενικήν Συνέλευσιν υποχρεούνται εις πλήρη απολογισμόν της όλης δραστηριότητός των η Επιτροπή Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως και αι Υποεπιτροπαί. Λογοδοσία επί ενός ή και περισσοτέρων θεμάτων ή και του όλου έργου ή και πλειόνων ή και όλων των οργάνων δύναται να απαιτηθή ανά πάσαν στιγμήν εξ εκτάκτου Γενικής Συνελεύσεως.

Εις όλας τας περιπτώσεις Γενικής Συνελεύσεως και εις τον χρόνον και τον χώρον αυτής και μόνον, έχουν δικαίωμα και υποχρέωσιν εξ ίσου να εκθέσουν και αιτιολογήσουν την άποψίν των τυχόν μειοψηφίσαντα εκ των μελών των οργάνων κατά την λήψιν αποφάσεως επί ενός ή πλειόνων προβλημάτων. Εις την Γενικήν Συνέλευσιν ανήκει αναφαίρετον το δικαίωμα, συν άμα και η υποχρέωσις, να ενημερωθή επί της απόψεως της μειοψηφίας. Είναι δε μόνον η Γενική Συνέλευσις το αρμόδιον Σώμα να κρίνη την ορθότητα ή μη καταψηφισθείσης εις όργανον απόψεως. Απόρριψις υπό Γενικής Συνελεύσεως μειοψηφίας ουδέν συνεπάγεται διά τους υποστηρίξαντας αυτήν εις όργανον. Αποδοχή εκ μέρους Γενικής Συνελεύσεως ορθότητος προτάσεως, η οποία έτυχε μειοψηφίας εις όργανον, συνεπάγεται έλεγχον της πλειοψηφίας του οργάνου τούτου διά κακήν εκτίμησιν. Συσσώρευσις ομοίων περιστατικών συνιστά απόδειξιν ανεπαρκείας του οργάνου και η Γ.Σ. λαμβάνη τα κατά την κρίσιν της μέτρα…

Η Γενική Συνέλευσις ανακαλεί αμέσως και δι΄ αποφάσεώς της κατά πλειοψηφίαν μέλος ή μέλη οργάνου ή όργανον καθ΄ ολοκληρίαν ή το σύνολον των οργάνων και εκλέγει άλλους πολίτας εις την θέσιν των ανακληθέντων. Εις αντικατάστασιν μέλους Επιτροπής Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως ή Υποεπιτροπής, η Γενική Συνέλευσις δύναται να τοποθετήση εκ των κατά σειράν επιλαχόντων, ενώ δια την αντικατάστασιν του συνόλου των μελών οργάνου επιβάλλεται νέα εκλογή…

 

Άρθρον 6

Οι Πρόεδροι των Επιτροπών Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως των χωρίων ενός διαμερίσματος γεωγραφικής ενότητος ως του τέως Δήμου ή και του ημίσεος αυτού, εάν τα χωρία του είναι πολλά, συνερχόμενοι εις Σώμα συνιστούν την Τομεακήν Επιτροπήν Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως, η οποία εκλέγει Πρόεδρον εκ των μελών της…

 

Άρθρον 8

Συνιστάται Ένωσις Κοινοτήτων Νομού. Οι Πρόεδροι ή αντιπρόεδροι των Επιτροπών Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως όλων των χωρίων του Νομού, συνερχόμενοι εις Συνέλευσιν συνιστούν την Ένωσιν Κοινοτήτων, την Ανωτέραν Γενικήν Αρχήν του Νομού. Εκλέγουν εκ των μελών της Συνελεύσεως Εκτελεστικήν Επιτροπήν και τον Πρόεδρον της τελευταίας. Η Εκτελεστική Επιτροπή αποτελεί την Ανωτέραν Γενικήν Διοίκησιν εις κλίμακα Νομού.

Τόσον η Συνέλευσις της Ενώσεως Κοινοτήτων Νομού, όσον και η Εκτελεστική Επιτροπή αυτής, ασκούν εξουσίαν, λαμβάνουσαι αποφάσεις υποχρεωτικού χαρακτήρος μόνον επί γενικών προβλημάτων όλου του Νομού.

Η Ένωσις Κοινοτήτων Νομού αποσκοπεί εις τον συντονισμόν θεμάτων αφορόντων εις το σύνολον των χωρίων του Νομού, την ανταλλαγήν της πείρας εκ της ασκήσεως της Λαϊκής Εξουσίας καθ΄ όλον τον Νομόν, την προαγωγήν και το ενιαίον των Θεσμών της εις τον χώρον του Νομού.

Ούτε η Συνέλευσις της Ενώσεως, ούτε η Εκτελεστική Επιτροπή της έχουν δικαίωμα επεμβάσεως εις απόφασιν Γενικής Συνελεύσεως ή Επιτροπής Λαϊκής Αυτοδιοικήσεως, καθ΄ όσον αυτή δύναται να αφορά εις ζητήματα αποκλειστικώς του ιδίου αυτών χωρίου, ένθα κυρίαρχος αυτός τούτος ο Λαός του.

 

Πηγή : Γεωργούλας Μπέικος, «Η λαϊκή εξουσία στην Ελεύθερη Ελλάδα»,

Εκδόσεις ΘΕΜΕΛΙΟ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s