ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ε.Ε.;

Του Γιώργου Τοζίδη

 

Η ένταξη της Ιρλανδίας στο μηχανισμό «στήριξης» της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Ε.Κ.Τ.) και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Δ.Ν.Τ.) και η επικείμενη της Πορτογαλίας, μεταβάλλουν ουσιαστικά το τοπίο στην ευρωζώνη. Αποδεικνύεται ότι δεν είναι, μόνον, η διαφθορά των Ελλήνων που ευθύνεται για την υπερχρέωση του ελληνικού κράτους αλλά πλέον τίθεται σε αμφισβήτηση η ίδια η αρχιτεκτονική της Ε.Ε. και της ευρωζώνης. Η ουσιαστική χρεοκοπία των 3 χωρών (που θα έχει και συνέχεια…), που όπως θα φανεί από την παράθεση των οικονομικών στοιχείων, δεν ανήκουν στο ίδιο υπόδειγμα οικονομικής ανάπτυξης, φαίνεται ότι οδηγεί στο τέλος της ευρωζώνης αλλά και της Ε.Ε., με τη μορφή, τουλάχιστον, που έχουν σήμερα.

Η δημοσιονομική κατάσταση των τριών χωρών

 

ΕΛΛΑΔΑ

2006

2007

2008

2009

Δημοσιονομικό έλλειμμα (% Α.Ε.Π.)

-5,7

-6,4

-9,4

-15,4

Δημόσιες δαπάνες (% Α.Ε.Π.)

44,8

46,4

48,9

53,1

Δημόσια έσοδα (% Α.Ε.Π.)

39

39,8

39,6

37,8

Δημόσιο χρέος

(% Α.Ε.Π.)

106,1

105

110,3

126,8

Πηγή : ΕΛΛ.ΣΤΑΤ. (τα στοιχεία για το έλλειμμα και το χρέος μετά την τελευταία αναθεώρηση), Eurostat (yearbook 2009).

 

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

2006

2007

2008

2009

Δημοσιονομικό έλλειμμα (% Α.Ε.Π.)

2,9

0,0

-7,3

-14,4

Δημόσιες δαπάνες (% Α.Ε.Π.)

34,4

36,8

42,7

48,9

Δημόσια έσοδα (% Α.Ε.Π.)

37,4

36,8

35,4

34,5

Δημόσιο χρέος

(% Α.Ε.Π.)

24,8

25

44,3

65,5

Πηγή : Eurostat (yearbook 2009)

 

 

 

 

 

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

2006

2007

2008

2009

Δημοσιονομικό έλλειμμα (% Α.Ε.Π.)

-4,1

-2,8

-2,9

-9,3

Δημόσιες δαπάνες (% Α.Ε.Π.)

44,5

43,8

43,6

48,2

Δημόσια έσοδα (% Α.Ε.Π.)

40,5

40,9

40,6

38,8

Δημόσιο χρέος

(% Α.Ε.Π.)

63,9

62,7

65,3

76,1

Πηγή : Eurostat (yearbook 2009)

 

Από τους παραπάνω πίνακες προκύπτει ότι  :

1. Η επιδείνωση των οικονομικών δεικτών, ακόμη και για την Ελλάδα, μεγεθύνεται μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης που γρήγορα μεταβλήθηκε σε κρίση δημοσίου ελλείμματος και χρέους.

2. Καταγράφεται, επίσης, η αντίστροφη εξέλιξη στις δημόσιες δαπάνες και τα δημόσια έσοδα σαν αποτέλεσμα αφενός της σημαντικής μείωσης των συντελεστών φορολόγησης των κερδών και των μεγάλων εισοδημάτων και αφετέρου της ύφεσης που προκλήθηκε από τη χρηματοπιστωτική κρίση.

3. Είναι εντυπωσιακή η επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης στην Ιρλανδία, μετά το 2007 που έγινε ακόμη πιο έντονη φέτος.

4. Η σημαντική διαφορά στο ύψος του δημόσιου χρέους μεταξύ των δύο χωρών και της Ελλάδας «εξηγείται» αν συνυπολογίσουμε και το ιδιωτικό χρέος των χωρών:

 

ΧΩΡΑ

(2008)

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΧΡΕΟΣ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ Α.Ε.Π.

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ Α.Ε.Π.

ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΛΛΑΔΑ

92

110,30

202,30

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

259

44,30

324,50

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

169

65,30

245,10

Πηγή : Ε.Κ.Τ.

 

Το υψηλότερο δημόσιο χρέος της Ελλάδας οφείλεται στη σημαντική υστέρηση των δημόσιων εσόδων που έχουν σαν κύρια αιτία τη διαχρονική φοροδιαφυγή και εισφοροκλοπή. Ο δανεισμός του ελληνικού δημοσίου «επιτρέπει» στους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις να δανείζονται λιγότερο…

 

Ποια είναι όμως η δομή των οικονομιών αυτών των χωρών:

 

% Α.Ε.Π.

ΕΛΛΑΔΑ

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Προστιθέμενη αξία

2000

2007

2000

2007

2000

2007

Πρωτογενής τομέας

6,59

3,70

3,47

1,66

3,78

2,50

Δευτερογενής τομέας

20,95

19,04

41,05

33,58

27,58

24,48

Τριτογενής τομέας

72,46

77,26

55,48

64,76

68,64

73,02

Πηγή : O.E.C.D. (country profiles)

 

Όπως προκύπτει από τον παραπάνω πίνακα, στις τρεις χώρες καταγράφεται μεγάλη συρρίκνωση της παραγωγής (αγροτικής και μεταποιητικής) και σημαντική αύξηση των υπηρεσιών. Είναι σαφής, όμως, η διαφορά μεταξύ τους καθώς η Ιρλανδία εξακολουθεί και διατηρεί μια ικανοποιητική μεταποιητική δραστηριότητα (μέχρι το ξέσπασμα της κρίσης), σε αντίθεση με την Πορτογαλία και πολύ περισσότερο με την Ελλάδα. Οι παραπάνω μεταβολές επηρεάζουν και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών των τριών χωρών, βασική αιτία των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του υψηλού χρέους :

 

% Α.Ε.Π.

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (Ι.Τ.Σ.)

ΧΩΡΑ

2000

2008

ΕΛΛΑΔΑ

-7,7

-14,4

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

0,0

-4,5

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

-10,0

-12,1

Πηγή : Eurostat, O.E.C.D.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ το εμπορικό ισοζύγιο της Ιρλανδίας είναι θετικό σε όλη την αναφερόμενη περίοδο, καταλήγει όμως σε αρνητικό Ι.Τ.Σ. λόγω του αρνητικού ισοζυγίου εισοδημάτων που επηρεάζεται από την εξαγωγή κεφαλαίων (κυρίως των κερδών των ξένων επενδύσεων).  Είναι χαρακτηριστικό ότι το διεθνές άνοιγμα της οικονομίας της Ιρλανδίας είναι σημαντικά υψηλότερο των άλλων δύο χωρών και στο τομέα των εμπορικών συναλλαγών και σε αυτόν των ξένων άμεσων επενδύσεων.

 

 

 

 

 

2006

(% Α.Ε.Π.)

ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ*

ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

(στο εσωτερικό)**

ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

(στο εξωτερικό)***

ΕΛΛΑΔΑ

37,90

14,70

8,0

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

79,80

68,10

53,60

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

57,10

37,30

25,10

Πηγή : IMF, OECD

* Εξαγωγές+εισαγωγές/Α.Ε.Π.

** Η αξία όλων των ξένων επενδύσεων σε εγχώριες επιχειρήσεις.

*** Η αξία όλων των επενδύσεων ημεδαπών προσώπων σε επιχειρήσεις στο εξωτερικό.

 

Συμπεράσματα

 

Στα στενά πλαίσια ενός άρθρου, έγινε προσπάθεια να δειχθεί ότι ενώ οι 3 χώρες  εμφανίζουν διαφορές στην οικονομική δομή και στην εξωστρέφεια των οικονομιών τους, εμφανίζουν περίπου τα ίδια δημοσιονομικά προβλήματα που τις αναγκάζουν να προσφύγουν στον μηχανισμό «στήριξης». Αυτό συμβαίνει γιατί η γενεσιουργός αιτία των προβλημάτων τους βρίσκεται στην ίδια την Ε.Ε. και την ευρωζώνη και στον τρόπο που εντάχθηκαν σε αυτήν οι χώρες της περιφέρειας. Η κάλυψη, με εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας, των δανειακών αναγκών αυτών των χωρών (και όσων ακολουθήσουν…) λύνει μόνο τα προβλήματα των ιδιωτών πιστωτών τους και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε πτώχευση. Ακόμη και η υιοθέτηση των προτάσεων για έκδοση ευρωομολόγων ή / και απευθείας δανεισμού των χωρών από την Ε.Κ.Τ. δεν επαρκεί για την άρση των πραγματικών αιτιών που δημιουργούν τα δημοσιονομικά προβλήματα.

Είναι άμεση και επιτακτική η ανάγκη διαμόρφωσης ενός πολιτικού και κοινωνικού μετώπου που θα διαμορφώσει ένα εναλλακτικό σχέδιο για την αντιμετώπιση του χρέους αλλά και για την παραγωγική αναδιάρθρωση της οικονομίας.

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s