ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΗΣ «ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ» ΤΗΣ Α.Τ.Ε. ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Του Γιώργου Τοζίδη

Το 2001, η Τράπεζα Πειραιώς εξαγόρασε την Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Αναπτύξεως (Ε.Τ.Β.Α.). Για την απόκτηση της Ε.Τ.Β.Α. που είχε σηκώσει το βάρος της χρηματοδότησης της βιομηχανικής ανάπτυξης στην Ελλάδα για σαράντα χρόνια περίπου, είχε υποβάλλει πρόταση εξαγοράς και η Αγροτική Τράπεζα (Α.Τ.Ε.). Σύμφωνα με την καταγγελία του Συλλόγου Εργαζομένων της Α.Τ.Ε. (26.10.2001), ενώ η προσφορά της Α.Τ.Ε. ήταν «καταφανώς καλύτερη από εκείνη της Πειραιώς», η τότε κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. επέλεξε την παράδοση της Ε.Τ.Β.Α. στην Πειραιώς προκειμένου να ιδιωτικοποιηθεί. Σήμερα, οι βιομηχανικές περιοχές της χώρας (τις οποίες διαχειρίζεται πλέον η Πειραιώς) έχουν μετατραπεί σε νεκροταφεία επιχειρήσεων.

Δέκα χρόνια μετά, η «απορρόφηση» της καλής «Α.Τ.Ε.» από την Πειραιώς, μόνο δεινά προοιωνίζει για την αγροτική παραγωγή. Η ουσιαστική κατάργηση της αγροτικής πίστης, η παράδοση της αγροτικής γης στο ιδιωτικό κεφάλαιο και η απαξίωση της συσσωρευμένης γνώσης στη χρηματοδότηση της αγροτικής παραγωγής στερούν ένα ουσιαστικό εργαλείο στήριξης του σχεδίου παραγωγικής ανασυγκρότησης που έχει ανάγκη η χώρα και του οποίου βασικός πυλώνας είναι η ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής.

Τα βασικά μεγέθη των δύο τραπεζών

30.09.2011* (σε χιλ. ευρώ)

ΑΓΡΟΤΙΚΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ

17.316.147

20.277.836

ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ

6.579.196

6.158.433

ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΑ

1.214.334

1.941.127

ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ

531.324

708.418

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

6.334.917

22.612.292

ΑΓΡΟΤΙΚΑ

2.178.814

ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

3.328.193

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΠΕΛΑΤΩΝ

18.169.906

30.012.075

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

1.996.872

2.029.046

ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΩΝ

129.000

432.471

ΑΠΟΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

1.044.487

1.811.643

ΚΕΡΔΗ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ

-915.847

-1.379.172

ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

441.411

2.640.659

*Τελευταία ημερομηνία δημοσίευσης λογιστικών καταστάσεων για την Α.Τ.Ε.

 

Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι τα βασικά οικονομικά μεγέθη της Α.Τ.Ε. είναι καλύτερα σε σύγκριση με τα αντίστοιχα της Πειραιώς καθώς:

Α. Ο δείκτης δάνεια / απαιτήσεις είναι για την Α.Τ.Ε.  1,05 ενώ για την Πειραιώς 1,48.

Β. Η διάρθρωση των δανείων προς ιδιώτες είναι δυσμενέστερη στην Πειραιώς, καθώς η αναλογία των δανείων που παρουσιάζουν μεγαλύτερο ποσοστό επισφαλειών (καταναλωτικά-πιστωτικές κάρτες) είναι σημαντικά υψηλότερη από ό,τι στην Αγροτική.

Γ. Τα αποτελέσματα των δύο τραπεζών επηρεάζονται σαφώς από την απομείωση των απαιτήσεών τους (πρώτο PSI, διαγραφή επισφαλών απαιτήσεων). Χωρίς την απομείωση και οι δύο τράπεζες εμφανίζουν θετικά αποτελέσματα προ φόρων.

Δ. Τα ίδια κεφάλαια και των δύο τραπεζών είναι θετικά.

Ε. Τα ποσοστά κάλυψης των επισφαλειών των δύο τραπεζών, όπως αυτές υπολογίζονται με βάση τα ποσοστά που δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος (Τ.τ.Ε.) για κάθε κατηγορία δανείων, από τις αντίστοιχες προβλέψεις ανέρχεται σε 60% για την Α.Τ.Ε. και 40% για την Πειραιώς.

Από την παράθεση των παραπάνω στοιχείων προκύπτει ότι οι δύο τράπεζες βρίσκονταν την 30.09.2011 στην ίδια θέση, περίπου, όσον αφορά στην πιστοληπτική αξιολόγησή τους.

 

Τι έδειξαν τα stress tests;

 

Στις 15.07.2011, η Τ.τ.Ε. ανακοίνωσε τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του δυσμενούς σεναρίου της πανευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests) για τις δύο τράπεζες :

 

Τράπεζα

(1)

Δείκτης Core Tier 1 την 31.12.2012

(υπό το δυσμενές σενάριο)

(2)

Δείκτης Core Tier 1 την 31.12.2012

(υπό το δυσμενές σενάριο, συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων μέτρων βελτίωσης του Δείκτη Κεφαλαιακής Επάρκειας)

Τράπεζα Πειραιώς

5,3%

6,3%

Αγροτική Τράπεζα

-0,8%

6,0%

 

Ειδικότερα για την Α.Τ.Ε., η Τ.τ.Ε. παρατηρούσε ότι «η ΑΤΕbank έχει σχηματίσει σημαντικού ύψους γενικές προβλέψεις (€ 750 εκατ.), οι οποίες δεν έχουν συμπεριληφθεί στα αποτελέσματα που εμφανίζονται στη στήλη 1. Επιπρόσθετα, η Γενική Συνέλευση των μετόχων της έχει ήδη αποφασίσει την έκδοση μετατρέψιμου σε κοινές μετοχές ομολογιακού δανείου ύψους €235 εκατ. Οι ενέργειες αυτές διαμορφώνουν τον δείκτη της ΑΤΕbank σε 6% στο τέλος του 2012».

Για την Πειραιώς, η Τ.τ.Ε. σημείωνε «ότι ο δείκτης Core Tier 1 διαμορφώνεται υπό το δυσμενές σενάριο σε 6,3% στο τέλος του 2012, εάν ληφθεί υπόψη η έκδοση μετατρέψιμου σε κοινές μετοχές ομολογιακού δανείου που έχει αποφασιστεί από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της και η ανακοινωθείσα από την τράπεζα πώληση της θυγατρικής της στην Αίγυπτο». Είναι χαρακτηριστικό, για τις ωφέλειες που αποκομίζει η Τρ. Πειραιώς, ότι μετά την «απορρόφηση» της Αγροτικής, ακύρωσε τη διαδικασία πώλησης της θυγατρικής της στην Αίγυπτο.

Σημειώνεται ότι ο ελάχιστος αποδεκτός δείκτης κεφαλαίων Core Tier 1 είναι 5%. Άρα και οι δύο τράπεζες εφόσον υλοποιούσαν τις αποφάσεις που είχαν λάβει για την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων τους θα εκπλήρωναν το κριτήριο βιωσιμότητας.

Τα ίδια κεφάλαια των δύο τραπεζών

Τα βασικά επιχειρήματα των «εμπνευστών» της παράδοσης της Α.Τ.Ε. στην Πειραιώς, όπως καταγράφονται στο Φ.Ε.Κ. 2208/27.07.2012, είναι : 1. η ανάγκη ενίσχυσης των ιδίων κεφαλαίων της τράπεζας με το ποσόν των 3.945.061.000 ευρώ. Το ποσό ενίσχυσης προκύπτει από τη ζημία που προκάλεσε στην τράπεζα η ανταλλαγή των ομολόγων και η απομείωση των απαιτήσεών της κατά του ελληνικού δημοσίου και 2. η απαγόρευση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου, με συμμετοχή του ελληνικού δημοσίου που είναι ο κύριος μέτοχος, λόγω των δεσμεύσεων του μνημονίου.

Στην ίδια κατάσταση βρέθηκε, όμως, και η Τρ. Πειραιώς. Τα ίδια κεφάλαιά της ήταν στις 31.12.2011 αρνητικά (-1.940 εκατ. ευρώ) λόγω του PSI και μετατράπηκαν σε θετικά στις 31.03.2012 λόγω της ενίσχυσής τους από Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Ε.Τ.Χ.Σ.) με το ποσό των 4,7 δις ευρώ.

Ενώ όμως για την ενίσχυση των ιδίων κεφαλαίων της Α.Τ.Ε. απαιτείτο, για να κριθεί βιώσιμη, το ποσό των 3.945.061.000 ευρώ και ενώ εξαιρέθηκε από την ενίσχυσή της με κεφάλαια του Ε.Τ.Χ.Σ., με απόφαση της κυβέρνησης, θα καταβληθεί, από το ταμείο, ποσό 6.675.890.000 ευρώ στην Πειραιώς για την κάλυψη του ανοίγματος μεταξύ ενεργητικού και παθητικού.

Όσον αφορά στις δεσμεύσεις του μνημονίου, σημειώνεται ότι στο 2ο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας (Μάρτιος 2012), που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γίνεται αναφορά για την Α.Τ.Ε. (και τις άλλες ελληνικές τράπεζες) στις σελίδες 104-108, 124-125 και 145-149. Η μόνη δέσμευση που αναλαμβάνει το υπουργείο Οικονομικών (και όχι η Τ.τ.Ε.) είναι να παρουσιάσει μια μελέτη που θα προσδιορίζει τα νομικά, λειτουργικά και οικονομικά δεδομένα των διαφορετικών λύσεων και του συνεπαγόμενου κόστους κάθε μίας από αυτές, χωρίς κανένα περιορισμό. Άλλωστε, εντός του 2011, το ελληνικό δημόσιο συμμετείχε στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Α.Τ.Ε. με την καταβολή μετρητών συνολικού ύψους 1.259,5 εκατ. ευρώ.

Συμπεράσματα

Η «παράδοση» της Α.Τ.Ε. στην Τρ. Πειραιώς δεν αποτελεί, απλώς, ένα ακόμη σκάνδαλο στη μακρά αλυσίδα οικονομικών σκανδάλων του αστικού πολιτικού συστήματος. Σε μια περίοδο, που η γη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα, όπως δείχνουν τα στοιχεία σε παγκόσμιο επίπεδο, εκχωρείται στο ιδιωτικό κεφάλαιο το 40% της ελληνικής αγροτικής γης. Οι συνέπειες θα είναι τόσο οικονομικές (μείωση αγροτικής παραγωγής) όσο και κοινωνικές με τη μετατροπή των μικροϊδιοκτητών αγροτών σε εργάτες γης.

Άλλωστε, η Τρ. Πειραιώς δεν αποτελεί τυχαία επιλογή καθώς ήδη δραστηριοποιείται με σειρά προγραμμάτων στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων.

Η ακύρωση, με κάθε πρόσφορο μέσο, της παράδοσης της Α.Τ.Ε. στην Τρ. Πειραιώς είναι προϋπόθεση για την επιτυχία του προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s