Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ

Του Γιώργου Τοζίδη

 

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέτρινων χρόνων της κρίσης κυκλοφόρησαν σημαντικά βιβλία που ανέλυσαν τις αιτίες που την προκάλεσαν και, ορισμένα από αυτά, πρότειναν και έναν οδικό χάρτη για την έξοδο από αυτήν.

Το βιβλίο του Γιώργου Ρακκά «…οικόπεδο και αποικία – Η Ελλάδα στην κατάρρευση της ύστερης μεταπολίτευσης», που κυκλοφορεί από τις «Εναλλακτικές Εκδόσεις», αποτελεί τη μοναδική, από όσο γνωρίζει ο υπογράφων, απόπειρα η ελληνική κρίση να εξετασθεί αφενός στο πλαίσιο της παγκόσμιας κρίσης του νεοφιλελευθερισμού ή/ και της παγκοσμιοποίησης και αφετέρου με την ανάδειξη της ιδιαιτερότητας της χώρας μας ως συνόρου μεταξύ Δύσης και Ανατολής, Βορρά και Νότου. Ακόμη η ματιά του συγγραφέα δεν είναι αυστηρά οικονομική αλλά προσεγγίζει και αναδεικνύει τα γεωπολιτικά, δημογραφικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά της κρίσης. Άλλωστε, η θέση του είναι ότι πρόκειται για κρίση/ εξάντληση του μεταπολιτευτικού υποδείγματος που οικοδομήθηκε στη χώρα μας μετά τη μεταπολίτευση.

Η γραφή του Γ. Ρακκά είναι απλή καθώς η επιθυμία του είναι να απευθυνθεί σε όσους και όσες «…τρώνε βρώμικο ψωμί» στην πατρίδα μας. Παράλληλα είναι και αυστηρά τεκμηριωμένη σε μια πλούσια βιβλιογραφία και η παράθεση των οικονομικών στοιχείων δεν κουράζει τον/ την αναγνώστη/ τρια.

Η δομή του βιβλίου είναι χαρακτηριστική της συνολκής προσέγγισης που επιχειρεί ο συγγραφέας. Στο πρώτο κεφάλαιο, «Προς έναν πολυπολικό κόσμο», εξετάζεται η συνολική κρίση του δυτικού υποδείγματος που εκφράζεται με την παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας, τη συνολική κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και τη μετατόπιση της οικονομικής (προς το παρόν) ισχύος από τη δύση προς την ανατολή.

Στο δεύτερο κεφάλαιο ο συγγραφέας, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Μια γερμανική Ευρώπη», αναλύει τη διαδικασία μέσα από την οποία η Γερμανία κυριάρχησε στην Ε.Ε. αλλά και τα όρια αυτής της ηγεμονίας (εξάντληση του γερμανικού υποδείγματος που εκδηλώνεται με τη δημογραφική μείωση και γήρανση, την κρίση στην εκπαίδευση, την όξυνση των ανισοτήτων κ.ά.).

Στη συνέχεια ο συγγραφέας στρέφει το βλέμμα του ανατολικά. Ο τίτλος του τρίτου κεφαλαίου είναι «Τουρκία: Άνοδος και κρίση του νεοθωμανισμού» και σε αυτό καταγράφεται το νεοθωμανικό όραμα, όπως αυτό άρχισε να υλοποιείται το 2002 αλλά και η σημερινή κρίση του, όπως αυτή εκδηλώνεται τόσο στο εσωτερικό του (κίνημα πλατείας Ταξίμ) όσο και στο εξωτερικό (Συρία, Αίγυπτος κλπ). Ένα από τα συμπεράσματα που καταλήγει ο Γ. Ρακκάς (σελ. 134) έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: «… η αποτυχία της Τουρκίας στο «μεγάλο τραπέζι» της Μέσης Ανατολής, σαφέστατα την προσανατολίζει προς τα μικρότερα (π.χ. τα Βαλκάνια) ώστε να βγάλει τα σπασμένα της τυχοδιωκτικής της πολιτικής».

Η ελληνική κρίση αναλύεται στο τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου. Ο συγγραφέας δεν αρκείται στην παράθεση των στοιχείων για την οικονομικής και κοινωνική καταστροφή που επέφεραν τα μνημόνια. Η κεντρική θέση του είναι ότι η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2008 επέσπευσε την εξάντληση του ελληνικού οικονομικού και κοινωνικού υποδείγματος όπως αυτό οικοδομήθηκε μετά τη μεταπολίτευση (με τις ρίζες του όμως να εκτείνονται πίσω στο 1922 αλλά και παλιότερα στην ανολοκλήρωτη επανάσταση του 1821). Ακόμη τεκμηριώνει τη μετατροπή της χώρας σε «αποικία χρέους» με γερμανική επικυριαρχία ενώ στο έδαφός της ξένα και ντόπια συμφέροντα διαγκωνίζονται για τη διανομή της πλούσια λείας (επιχειρήσεις και ακίνητα του δημοσίου, ορυκτός πλούτος, ενεργειακοί πόροι κ.ά.) ενώ . Είναι χαρακτηριστική π.χ. η αναφορά του συγγραφέα στην υψηλή γεωπολιτική, επενδυτική και τουριστική αξία της ελληνικής γης λόγω της γεωγραφικής θέσης και του ιδανικού κλίματος της χώρας μας.

Ο Γ. Ρακκάς δεν αρκείται, όμως, στην ανάλυση της κρίσης του ελληνικού υποδείγματος. Θέλει να συνεισφέρει στη διαμόρφωση του εναλλακτικού σχεδίου για την έξοδο από την κρίση και γιατί είναι δρών πολιτικό υποκείμενο αλλά και, κυρίως, γιατί αισθάνεται το χρέος να προτείνει ένα σχέδιο που θα εμπνεύσει τη νεολαία, στην οποία και ο ίδιος ανήκει καθώς είναι μόλις 32 ετών, να μείνει εδώ και να αγωνιστεί για την υλοποίησή του.  Για την κατάρτιση του εναλλακτικού σχεδίου ο συγγραφέας προτείνει τον «εκσυγχρονισμό της παράδοσης». Την αξιοποίηση δηλαδή της κοινοτικής και συνεταιριστικής παράδοσης που αρδεύεται από τα Αμπελάκια και τη Σάμο μέχρι τους λαϊκούς αυτοδιοικητικούς θεσμούς της ελεύθερης Ελλάδας και μπορεί να αποτελέσει τη βάση συγκρότησης του νέου ελληνικού υποδείγματος που θα ξεπερνά τα αδιέξοδα του κρατισμού και της ελεύθερης αγοράς και θα συναρθρώνεται με την προστασία του περιβάλλοντος και την πολιτιστική αναγέννηση της πατρίδας μας. Αυτό το σχέδιο/ πρόγραμμα θα είναι και η οικουμενική συμβολή του Ελληνισμού τον 21ο αιώνα.

Το βιβλίο του Γ. Ρακκά αξίζει να διαβαστεί, να συζητηθεί ακόμη και να αμφισβητηθεί γιατί αφορά το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Άλλωστε ο στόχος του συγγραφέα, κατά την αυθαίρετη εκτίμηση του υπογράφοντα, είναι να πυροδοτήσει αυτή τη συζήτηση και όχι να την κλείσει.

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s