O γεωπολιτικός ρόλος του πετρελαίου

O γεωπολιτικός ρόλος του πετρελαίου

       

Του Γιώργου Τοζίδη

Τον Σεπτέμβρη του 2015, όταν η τιμή του πετρελαίου ήταν 50 δολάρια το βαρέλι, έχοντας καταγράψει ήδη μία μεγάλη πτώση από τα 110 δολάρια που βρισκόταν το 2014, η Goldman Sachs (G.S.), προέβλεψε ότι η τιμή θα προσέγγιζε τα 20 δολάρια κατά το 2016. Σήμερα, μόλις τέσσερις μήνες μετά, η τιμή του πετρελαίου βρίσκεται κάτω από το όριο των 30 δολαρίων το βαρέλι, οι τάσεις είναι πτωτικές και η πρόβλεψη της G.S. φαίνεται να επαληθεύεται. Όμως η πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλή…

Η G.S. ποτέ δεν προβλέπει, απλά θέτει στόχους και διαμορφώνει τιμές στην αγορά. Είναι γνωστό ότι τα συμβόλαια πραγματικών αγοραπωλησιών πετρελαίου αναλογούν μόλις στο 2% της αγοράς και το υπόλοιπο ποσοστό αφορά σε προθεσμιακά συμβόλαια, παράγωγα και λοιπά χρηματοπιστωτικά προϊόντα που έχουν επινοήσει οι διεθνείς κερδοσκόποι για να διαμορφώνουν τις τιμές των πρώτων υλών, όχι με βάση τη μελλοντική προσφορά και ζήτηση αλλά τις «προσδοκίες» που η διαμόρφωσή τους εξαρτάται, κυρίως, από τις γεωπολιτικές επιδιώξεις των ΗΠΑ. Άλλωστε, είναι οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες που ελέγχουν αυτά τα «όπλα μαζικής καταστροφής». Άρα, η πρόβλεψη της G.S. για την τιμή του πετρελαίου ήταν ουσιαστικά ο στόχος που έθετε για να εξυπηρετήσει τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η πρόσφατη πτώση των τιμών του έχει επηρεάσει αρνητικά τους βασικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ. Ρωσία, Βραζιλία, Βενεζουέλα, Ιράν (ο κατάλογος είναι μακρύς) ακόμη και η Σαουδική Αραβία, αντιμετωπίζουν μία δημοσιονομική κρίση με κοινωνικές προεκτάσεις που οφείλεται στην πτώση της τιμής του πετρελαίου ενώ οι επιπτώσεις είναι αρνητικές ακόμη και σε καταναλώτριες χώρες όπως είναι τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Πιο συγκεκριμένα:

1. Ο Προϋπολογισμός της Ρωσίας στηρίζεται, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, στα έσοδα από την πώληση πετρελαίου και φυσικού αερίου. Καθώς τα έσοδα του Προϋπολογισμού είχαν εκτιμηθεί με την τιμή στα 50 δολάρια, το έλλειμμα είναι μεγάλο. Περικοπές στους τομείς της Άμυνας και της ασφάλειας δεν μπορούν να γίνουν λόγω της έντασης στις σχέσεις Ρωσίας και Δύσης (Ουκρανία, Συρία) ενώ περικοπές κοινωνικών παροχών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν λόγω των βουλευτικών εκλογών του Σεπτεμβρίου.

2. Παρ’ όλο που μετά τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, το Ιράν επανέρχεται στην πετρελαϊκή αγορά, η πτώση της τιμής του πετρελαίου θα δυσχεράνει την αποκατάσταση των ζημιών που έχουν προκληθεί στη χώρα από το εμπάργκο που της είχε επιβληθεί. Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πώς θα επηρεάσει το αποτέλεσμα των εκλογών του Φεβρουαρίου η απογοήτευση των προσδοκιών των Ιρανών πολιτών.

3. Η Σαουδική Αραβία έχει πληγεί και αυτή από την πτώση της τιμής του πετρελαίου. Το 2015 καταγράφηκε δημοσιονομικό έλλειμμα 10,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων και η εκτίμηση για τη φετινή χρονιά είναι ότι το έλλειμμα θα είναι πολλαπλάσιο. Στόχος των ΗΠΑ είναι η αναγκαστική διακοπή της οικονομικής βοήθειας που η χώρα παρέχει στους Ισλαμιστές τρομοκράτες αλλά και η ιδιωτικοποίηση της Aramco που είναι ο πετρελαιοπαραγωγός γίγαντας της χώρας.

4. Με δεδομένο ότι τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. είναι καταναλωτές πετρελαίου, η πτώση της τιμής του πετρελαίου θα έπρεπε να έχει θετικές επιπτώσεις στην οικονομία τους. Όμως, αυτή η πτώση ενισχύει την κρίση αποπληθωρισμού στην οποία βρίσκεται η Ε.Ε. με τελικό αποτέλεσμα να μην πραγματοποιούνται οι παραγωγικές επενδύσεις που είναι απαραίτητες για τη συνολική έξοδο της Ε.Ε. από την κρίση.

Η πολυπλοκότητα της παγκόσμιας κρίσης κάνει επισφαλή κάθε εκτίμηση για την έκβασή της. Εκτός εάν οι λαοί πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους…

 

Advertisements

Ενεργειακή παραπληροφόρηση

Ενεργειακή παραπληροφόρηση

 Του Γιώργου Τοζίδη

Τα ενεργειακά ζητήματα έχουν τεθεί στο κέντρο του νέου ψυχρού πολέμου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.)-ΗΠΑ από τη μία πλευρά και της Ρωσίας από την άλλη. Η πτώση της τιμής του πετρελαίου, ο περιορισμός του ρόλου της Ρωσίας ως ενεργειακού παρόχου της Ε.Ε. συμπλέκονται με γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης και «αξιοποιούνται» για την άσκηση πιέσεων στις χώρες της περιοχής που επιθυμούν να ασκήσουν μία ανεξάρτητη ενεργειακή (άρα και εξωτερική) πολιτική. Το βασικό επιχείρημα όσων πιέζουν για τον περιορισμό του ρόλου της Ρωσίας είναι η «ανάγκη» μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης από αυτήν.

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ε.Ε. παρουσιάζει αυξητική τάση. Το χρονικό διάστημα 2001-2012 το ποσοστό των εισαγόμενων ενεργειακών πόρων που κάλυψαν τις ενεργειακές ανάγκες της ένωσης αυξήθηκε από 47,4% σε 53,3%. Οι μεγαλύτερες εισαγωγές αφορούσαν σε προϊόντα πετρελαίου, με τις εισαγωγές να καλύπτουν το 93% των αναγκών ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου κάλυψαν, αντίστοιχα, το 66% των αναγκών της Ε.Ε.-28.

Όπως φαίνεται από τον Πίνακα Ι, η Ρωσία είναι η βασική προμηθεύτρια ενεργειακών πόρων στην Ε.Ε., καλύπτει, όμως, μόλις το 30% των εισαγωγών, ακολουθούμενη από την Κολομβία και τις ΗΠΑ για τις εισαγωγές άνθρακα, τη Νορβηγία και τη Λιβύη για τα προϊόντα πετρελαίου και τη Νορβηγία και την Αλγερία για το φυσικό αέριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ιδιαίτερα όσον αφορά στο φυσικό αέριο, το ποσοστό της Ρωσίας μειώθηκε σημαντικά την περίοδο 2002-2012. Οι αντιδράσεις που ασκούνται σήμερα από Ε.Ε. (μόλις πριν από δύο ημέρες το Ευρωκοινοβούλιο επέκρινε την Τουρκία για τη σύσφιξη των σχέσεών της με τη Ρωσία) και ΗΠΑ (βλέπε απειλητικές δηλώσεις κατά της Ελλάδας) ελάχιστα αφορούν στη μείωση της όποιας ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία και εντάσσονται στο νέο ψυχρό πόλεμο. Άλλωστε, ο υπό κατασκευή αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας-Ελλάδας-πΓΔΜ και Σερβίας στην Κεντρική Ευρώπη θα αντικαταστήσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας αυξάνοντας ελάχιστα τις συνολικές ποσότητες.

Μία ακόμη πτυχή του ενεργειακού ζητήματος που αφορά άμεσα την Ελλάδα είναι οι πιέσεις που ασκούνται για την απορρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και έχουν ως βασικό στόχο την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ με το βασικό επιχείρημα ότι κατέχει δεσπόζουσα θέση στη συγκεκριμένη αγορά. Πώς, όμως, είναι διαμορφωμένη η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ε.Ε.;

Από τον Πίνακα ΙΙ προκύπτει ότι, ακόμη και μετά την εξαίρεση των μικρών πληθυσμιακά κρατών-μελών της Ε.Ε. (Κύπρος, Μάλτα και Λουξεμβούργο όπου τα αντίστοιχα ποσοστά κυμαίνονται `περίπου στο 100%), η Ελλάδα κατέχει την έκτη θέση με βάση το υψηλότερο μερίδιο αγοράς και μάλιστα έχει καταγράψει τη μεγαλύτερη μείωση την περίοδο 2000-2012.

Η άσκηση πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής συνδέεται άμεσα με την άσκηση ενεργειακής πολιτικής με βάση τα συμφέροντα της χώρας και πρέπει να εδράζεται σε ένα αξιόπιστο και άριστα τεκμηριωμένο σχέδιο.

 

Πίνακας Ι – Κυριότερες προμηθεύτριες χώρες

(% των εκτός Ε.Ε. εισαγωγών)

2002

2012

Στερεά Καύσιμα

Ρωσία 13,1 25,9
Κολομβία 12,1 23,7
ΗΠΑ 8,1 23,0

Αργό Πετρέλαιο

Ρωσία 29,5 33,7
Νορβηγία 19,3 11,1
Σαουδική Αραβία 10,1 8,8

Φυσικό Αέριο

Ρωσία 45,2 32,0
Νορβηγία 26,1 31,3
Αλγερία 21,1 13,5

Πηγή: Eurostat (online data code: nrg_122a, nrg_123a, nrg_124a)

 

Πίνακας ΙΙ – Μερίδιο αγοράς (%) του μεγαλύτερου παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας

2000 2012
Λιθουανία 95,8 89,0
Εσθονία 91,0 88,0
Γαλλία 90,2 86,0
Κροατία (2005) 87,0 82,0
Σλοβακία 85,1 78,9
Ελλάδα 97,0 77,0

Πηγή: Eurostat (online data code: nrg_ind_331a)

 

Υπόθεση Gazprom: Όταν περισσεύουν η υποκρισία και τα συμφέροντα…

Υπόθεση Gazprom: Όταν περισσεύουν η υποκρισία και τα συμφέροντα…

     

 Στις 22 Απριλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε τις διαδικασίες υποβολής κυρώσεων κατά της Gazprom με την κατηγορία ότι παραβιάζει τις ευρωπαϊκές συνθήκες περί ανταγωνισμού. Προηγήθηκαν έρευνες τριών χρόνων και επιδρομή στα γραφεία της εταιρίας σε οκτώ κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία και Τσεχία). Οι κατηγορίες που αποδίδονται στην Gazprom είναι:

1. Η δυνατότητα που έχει η εταιρία, μέσω όρων που συμπεριλαμβάνονται στα συμβόλαια, να παρεμποδίζει τις μεταπωλήσεις φυσικού αερίου από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. προς τρίτες χώρες. Το θέμα ανέκυψε όταν η Σλοβακία προσπάθησε να τροφοδοτήσει με ρωσικό φυσικό αέριο την Ουκρανία, ενόσω διαρκούσαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας για τη διευθέτηση των χρεών της δεύτερης προς την πρώτη.

2. Η διαφορετική τιμολογιακή πολιτική που εφαρμόζει στις παραπάνω χώρες τιμολογώντας ακριβότερα σε πέντε χώρες (Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία και Πολωνία) από ό,τι στις υπόλοιπες. Αξίζει να αναφερθεί ότι η χώρα μας δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των κρατών-μελών παρά το γεγονός ότι η τιμή προμήθειας φυσικού αερίου από τη Gazprom είναι υψηλότερη από αυτήν των επτά από τα οκτώ κράτη-μέλη (μόνο στη Λιθουανία η τιμή προμήθειας είναι υψηλότερη) με βάση τα σχετικά στοιχεία για το 2013. Ακόμη είναι χαρακτηριστικό ότι η Γερμανία, που είναι η μεγαλύτερη εισαγωγέας ρωσικού φυσικού αερίου, έχει εξασφαλίσει τη χαμηλότερη τιμή προμήθειας από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, εξασφαλίζοντας ένα επιπλέον πλεονέκτημα ανταγωνιστικότητας για την οικονομία της σε σύγκριση με τους υπόλοιπους «εταίρους» της στην ευρωζώνη και την Ε.Ε.

3. Η σύνδεση της προμήθειας φυσικού αερίου με την πρόσβαση ή/ και τον έλεγχο των υποδομών μεταφοράς του. Ως παραδείγματα αναφέρονται η Βουλγαρία (η προμήθεια φυσικού αερίου συνδέθηκε με τη συμμετοχή της χώρας στον αγωγό South Stream του οποίου, όμως, η κατασκευή ματαιώθηκε μετά από πιέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) και η Πολωνία (έλεγχος του αγωγού Yamal-Ρωσία-Europe).

Η Gazprom έχει προθεσμία 12 εβδομάδες για να απαντήσει στις παραπάνω κατηγορίες και η διαδικασία προβλέπεται μακροχρόνια, καθώς αφενός δεν έχει τεθεί καταληκτική ημερομηνία και αφετέρου έχει τη δυνατότητα να προσφύγει στα ευρωπαϊκά δικαστήρια, εάν διαφωνήσει με την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού της Ε.Ε. Η Gazprom αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να της επιβληθεί πρόστιμο ίσο με το 10% του ετήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών της. Κατά το χρονικό διάστημα εκδίκασης, η Gazprom θα βρίσκεται σε ομηρία και ίσως αυτός να είναι ο βασικός στόχος της ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η έναρξη της υπόθεσης Gazprom «συμπίπτει» με τη συνολική ένταση στις σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Ε.Ε. Η απόπειρα περικύκλωσης της Ρωσίας με την επέκταση του ΝΑΤΟ, η επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας εξαιτίας της ουκρανικής κρίσης, η παρεμπόδιση κατασκευής εναλλακτικών αγωγών μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου από τη νότια Ευρώπη (με πρόσχημα τη μείωση της εξάρτησης της Ε.Ε. ενώ καμία ένσταση δεν είχε προβληθεί για την κατασκευή του βόρειου αγωγού που τροφοδοτεί απευθείας τη Γερμανία) και η προσπάθεια της Ρωσίας να διευρύνει και εμβαθύνει τις σχέσεις της με ευρωπαϊκές χώρες εντός και εκτός της Ε.Ε. (Κύπρος, Ελλάδα, Ουγγαρία, Σερβία κ.ά.) είναι οι παράγοντες που διαμορφώνουν το πλαίσιο που εξηγεί την υπόθεση Gazprom.

Ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού λειτουργεί πολιτικά προκύπτει και από μία ακόμη «σύμπτωση»: την ίδια περίοδο βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ (ΤΤΙΡ) που απορρυθμίζουν πλήρως το εμπόριο μεταξύ των δύο περιοχών και στον ενεργειακό τομέα (π.χ. επιτρέποντας την εισαγωγή σχιστολιθικού φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ). Εάν υιοθετηθεί η ΤΤΙΡ, η Επιτροπή Ανταγωνισμού της Ε.Ε. δεν θα έχει το δικαίωμα να προχωρά στη λήψη μέτρων ή στην επιβολή προστίμων καθώς θα κινδυνεύει να μηνυθεί από τις πολυεθνικές εταιρίες…

Η υπόθεση Gazprom είναι ένα ακόμη βήμα στη βαθύτερη διαίρεση της Ευρώπης που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ και σε μικρότερο βαθμό της Γερμανίας. Το σύνθημα «Ενωμένη Ευρώπη από τον Ατλαντικό μέχρι τα Ουράλια» θα πρέπει να αναγραφεί και πάλι στις σημαίες της ευρωπαϊκής Αριστεράς και να διεκδικηθεί ως η απαραίτητη προϋπόθεση για την πολιτική και οικονομική ανεξαρτησία της Ευρώπης.

 

To «μεγάλο παιχνίδι» στον 21ο αιώνα

To «μεγάλο παιχνίδι» στον 21ο αιώνα

Του Γιώργου Τοζίδη

     

Η συνεχιζόμενη πτώση στις τιμές του πετρελαίου επηρεάζει τα δημόσια οικονομικά στις περισσότερες χώρες του πλανήτη αλλά και τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Από τα μέσα Ιουνίου η τιμή του πετρελαίου Brent έχει μειωθεί κατά 25% (από το υψηλό των 115 δολαρίων το βαρέλι σε περίπου 80 δολάρια τον τρέχοντα μήνα) και οι προβλέψεις των ειδικών είναι ότι οι τιμές θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2015. Ποιοι είναι οι παράγοντες που έχουν συμβάλλει στην πτώση της τιμής του πετρελαίου;

1. Η παγκόσμια παραγωγή έχει εκτοξευθεί τους τελευταίους μήνες. Οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει την παραγωγή τους στα εννέα εκατομμύρια βαρέλια (αυξημένη κατά τρία εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε σύγκριση με το 2011). Η παραγωγή της Λιβύης αυξήθηκε από 200.000 σε 900.000 βαρέλια την ημέρα. Η Σαουδική Αραβία, η Νιγηρία και το Ιράκ έχουν επίσης αυξήσει την παραγωγή τους τους τελευταίους μήνες και συνολικά η παραγωγή των κρατών-μελών του ΟΠΕΚ βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της τελευταίας διετίας.

2. Η ζήτηση για πετρέλαιο παρουσιάζει σημαντική κάμψη που οφείλεται στη χρήση εναλλακτικών μέσων κάλυψης των ενεργειακών αναγκών (υβριδικά οχήματα, φυσικό αέριο, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), στη στασιμότητα των οικονομιών της Ε.Ε. και της Ιαπωνίας και στην επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης των αναπτυσσόμενων οικονομιών και ιδιαίτερα της Κίνας και της Ινδίας.

Παρά τα παραπάνω στοιχεία (στα οποία θα πρέπει να προστεθεί και η ενίσχυση του δολαρίου) που «εξηγούν» την πτώση της τιμής του πετρελαίου, τα ερωτηματικά παραμένουν: Οι συγκρούσεις στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και ο επερχόμενος χειμώνας, που προβλέπεται να είναι ο πιο βαρύς της τελευταίας δεκαετίας, θα είχαν, τα προηγούμενα χρόνια, εκτινάξει τις τιμές. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα κράτη της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής που πραγματοποιούν το 1/3 των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, σπαράσσονται, ταυτόχρονα, από συγκρούσεις λόγω της δράσης των ακραίων ισλαμιστών.

Ένα επιπλέον στοιχείο που θα πρέπει να συνεκτιμηθεί είναι ότι στις σημερινές τιμές μόνο δύο πετρελαιοπαραγωγές χώρες καλύπτουν τις δημόσιες δαπάνες τους (Κατάρ και Κουβέιτ) όταν για τη Σαουδική Αραβία η αντίστοιχη τιμή ανέρχεται στα 92 δολάρια, για τη Βενεζουέλα στα 117 δολάρια και για το Ιράν στα 136 δολάρια.

Ίσως η εικόνα γίνει λίγο πιο ξεκάθαρη αν εξετασθούν οι συνέπειες για ορισμένες από τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες που βρίσκονται σε «σύγκρουση» με τη Δύση και τους συμμάχους της στην περιοχή:

1. Η πτώση της τιμής του πετρελαίου έχει ισχυρές αρνητικές συνέπειες για τη Ρωσία. Τα έσοδα από τον ενεργειακό τομέα καλύπτουν το 50% των δαπανών του προϋπολογισμού και αντιστοιχούν στο 25% του ρωσικού ΑΕΠ. Τα έσοδα από το πετρέλαιο αντιστοιχούν στο 80% των συνολικών εσόδων του ενεργειακού τομέα, οπότε η τιμή του πετρελαίου είναι σημαντικός παράγοντας για τη δημοσιονομική σταθερότητα της ρωσικής οικονομίας. Ανάλογα προβλήματα με τη ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει και η οικονομία του Καζακστάν, που συμμετέχει στην Ευρασιατική Ένωση. Τα έσοδα από το πετρέλαιο αντιστοιχούν στο 60% του κρατικού προϋπολογισμού και στο 33% του ΑΕΠ.

2. Ακόμη μεγαλύτερα είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Βενεζουέλα. Η δημοσιονομική κατάσταση είναι ήδη άσχημη και οι χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου θα μειώσουν τα έσοδα, άρα και τη δυνατότητα της κυβέρνησης Μαδούρο να ανταποκριθεί στην εξυπηρέτηση των δανείων της με αποτέλεσμα να κινδυνεύει με «αθέτηση πληρωμών».

3. Όσον αφορά το Ιράν, η κρίσιμη ημερομηνία είναι η 24η Νοεμβρίου, οπότε θα ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Μια χαλάρωση των κυρώσεων κατά του Ιράν θα επιτρέψει στη χώρα να επανέλθει στην ενεργειακή αγορά με απρόβλεπτες συνέπειες για την τιμή του πετρελαίου.

Το ενδιαφέρον παραγωγών και καταναλωτών στρέφεται πλέον στην τακτική εξαμηνιαία σύνοδο των κρατών-μελών του ΟΠΕΚ που θα συνέλθει στις 27 Νοεμβρίου. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα έχουν, όπως πάντα, γεωπολιτικές αιτίες και συνέπειες…

 

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Δ.Ε.Η.

Του Γιώργου Τοζίδη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ*
1889 : Λειτουργεί ο πρώτος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (Η/Ε) της Γενικής Εταιρείας Εργολήψεων στην Αθήνα.
1889 – 1927 : Δημιουργία πολλών μικρών ιδιωτικών ή δημοτικών σταθμών παραγωγής Η/Ε σε αστικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα.
1927 : Ο αγγλικός όμιλος Power and Traction Finance Company Ltd αναλαμβάνει την ηλεκτροδότηση της Αθήνας και αργότερα ιδρύει την Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών – Πειραιώς (Η.Ε.Α.Π.).
1950 : Ιδρύεται (07.08.1950) η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού και υπογράφεται σύμβαση με την αμερικανική εταιρία Ebasco για την ανάπτυξη και λειτουργία εθνικού συστήματος παραγωγής Η/Ε. Οι αμερικανοί αντικαθιστούν τους άγγλους και στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.
1951-1955 : Οι πρώτοι σταθμοί παραγωγής περιλαμβάνουν τον ατμοηλεκτρικό σταθμό Αλιβερίου και τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς Λούρου, Άγρα και Λάδωνα καθώς και την κατασκευή του δικτύου μεταφοράς και διανομής.
1956 : Με το νόμο 3523/1956 η Δ.Ε.Η. ορίστηκε ως ο μοναδικός φορέας για την παραγωγή και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας. Με βάση αυτόν το νόμο επιτεύχθηκε η κρατικοποίηση όλων των επιχειρήσεων παραγωγής Η/Ε που ολοκληρώθηκε το 1968.
1970 : Ολοκληρώνεται το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης.
* Τα περισσότερα στοιχεία αντλήθηκαν από το άρθρο «Ενέργεια: Διασώζοντας τη μνήμη μιας δημόσιας εταιρείας» της Μ. Μαυροειδή στην Κ.Ε./28.04.2013.