Ο «ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΟΣ» Κύριος ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ (ΙΙ)*

Του Γιώργου Τοζίδη

Η δημοσίευση της «Έκθεσης της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15» προκάλεσε αντιδράσεις και καταγγελίες κατά του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (Τ.τ.Ε.). Όμως, υπήρχε περίπτωση ο συγκεκριμένος «υπηρέτης αφεντάδων» να συμπεριφερόταν με διαφορετικό τρόπο; Ο κ. Στουρνάρας θα μείνει στην ελληνική οικονομική ιστορία ως ανεπαρκής τεχνοκράτης και δογματικός νεοφιλελεύθερος, ένας συνδυασμός που, δυστυχώς, δεν είναι σπάνιος στη χώρα μας.

Το πρόβλημα με τη συγκεκριμένη έκθεση δεν βρίσκεται στην πρόβλεψη των δεινών που θα επιπέσουν στην πατρίδα μας εάν επιλεγεί η έξοδος από το ευρώ και η υιοθέτηση εθνικού νομίσματος. Άλλωστε στελέχη του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. (γνωστά και μη εξαιρετέα) έχουν περιγράψει με μελανότερα χρώματα τις επιπτώσεις της εξόδου από το ευρώ. Ο κ. Στουρνάρας συνδέει νομοτελειακά την «αποτυχία στις διαπραγματεύσεις» με την πτώχευση και την «έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ και – πιθανότατα – από την Ευρωπαϊκή Ένωση». Παρεμβαίνει στις διαπραγματεύσεις αφαιρώντας το μοναδικό όπλο που διαθέτει η ελληνική κυβέρνηση απέναντι στους πιστωτές της και δεν είναι άλλο από την απειλή της αθέτησης πληρωμών** εντός της ευρωζώνης.

Όμως οι λαθροχειρίες του Διοικητή της Τ.τ.Ε. δεν σταματούν εδώ. Επιχειρεί να αποδείξει στην εισαγωγή της έκθεσης ότι «Στα τέλη του 2014 υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις ότι η ελληνική οικονομία, έχοντας υπερβεί την ύφεση, εισέρχεται σε φάση ανάπτυξης». Στη συνέχεια όμως σημειώνεται ότι  «Σε τριμηνιαία βάση, ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ ήταν αρνητικός για δύο συνεχόμενα τρίμηνα (δ’ τρίµηνο 2014: -0,4%, α’ τρίµηνο 2015: -0,2%)». Αυτό σημαίνει ότι το “success story” του Σαμαρά είχε ήδη εξαντλήσει την όποια δυναμική του πολύ πριν από τις εκλογές και η επιστροφή στην ύφεση ήταν ήδη γεγονός. Η επιβεβαίωση έρχεται από την επόμενη διαπίστωση: «Το διαρθρωτικό πρωτογενές πλεόνασµα δεν παρουσίασε τη βελτίωση που αναµενόταν το 2014 και διαµορφώθηκε χαµηλότερα από εκείνο του 2013» ενώ «το αποτέλεσµα του 2014 παρουσιάζει επιδείνωση έναντι του 2013, καταγράφοντας έλλειμμα 3,6% του ΑΕΠ έναντι 1,8% του ΑΕΠ το 2013, καθώς και σηµαντική απόκλιση κατά 2,3% του ΑΕΠ από το στόχο στην Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισµού του 2015».

Η έκθεση της Τ.τ.Ε. επιχειρεί και προβλέψεις για το μέλλον: «Η επιδείνωση των δεικτών οικονοµικού κλίµατος και των συνθηκών χρηµατοδότησης του ιδιωτικού τοµέα υποδηλώνουν ότι η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της οικονοµίας θα γίνει εντονότερη το β’ τρίµηνο του 2015, µε κίνδυνο η οικονοµία να µπει σε νέα φάση ύφεσης».

Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που περιλαμβάνονται στην ίδια έκθεση;  «Το α’ τετράµηνο του 2015 η βιοµηχανική παραγωγή αυξήθηκε, καθώς επιταχύνθηκε η άνοδος της μεταποίησης (+5,3%), κυρίως λόγω της εξαγωγικής ζήτησης, και παράλληλα μετριάστηκε η υποχώρηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (-6,5%)». Ένα ακόμη στοιχείο που αμφισβητεί την πρόβλεψη της Τ.τ.Ε. είναι ότι «Οι εισπράξεις από εξαγωγές χωρίς καύσιµα και πλοία παρουσίασαν καλύτερη εικόνα από το σύνολο, σηµειώνοντας άνοδο (2,4%), ιδιαίτερα στους κλάδους των τροφίμων, μετάλλων και μεταλλικών προϊόντων και εξοπλισμού μεταφορών». Ανάλογη εξέλιξη παρουσιάζουν και άλλα οικονομικά μεγέθη όπως η απασχόληση και το λιανικό και χονδρικό εμπόριο.

Η παράθεση των στοιχείων της ίδιας της έκθεσης που αμφισβητούν τις καταστροφικές προβλέψεις της Τ.τ.Ε. ξεπερνούν τα πεπερασμένα όρια της στήλης. Όμως, το ερώτημα που προκύπτει είναι σαφές: ως πότε θα ανεχόμαστε και θα αμείβουμε πλουσιοπάροχα τον κ. Στουρνάρα και τους όμοιούς του;

 

 

* Στις 30.06.2012, δημοσιεύθηκε στο «Δρόμο της Αριστεράς» άρθρο με τον ίδιο τίτλο με την «ευκαιρία» της υπουργοποίησής του.

**Κ. Στουρνάρα τα κράτη δεν πτωχεύουν – αθετούν τις υποχρεώσεις τους και αυτό το δικαίωμά τους αναγνωρίζεται και από τον Ο.Η.Ε.

Ελληνικός τουρισμός: Ένας ακόμα μύθος…

Ελληνικός τουρισμός: Ένας ακόμα μύθος…

Του Γιώργου Τοζίδη

     

Η δημοσίευση των στατιστικών στοιχείων για την εξέλιξη των ταξιδιωτικών εισπράξεων και αφίξεων το 2014 επανέφερε στην επικαιρότητα τη θριαμβολογία για τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, την οποία, δυστυχώς, συμμερίζονται και αρκετοί στο χώρο της Αριστεράς. Όμως, ποια είναι τα πραγματικά στοιχεία;

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) «το 2014 το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 11.368 εκατ. ευρώ έναντι πλεονάσματος 10.317 εκατ. ευρώ το 2013, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 10,2%. H αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων οφείλεται κυρίως στην αύξηση των αφίξεων κατά 23,0%, καθώς η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε κατά 9,4%. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις εμφάνισαν αύξηση κατά 10,6% σε σύγκριση με το 2013 και διαμορφώθηκαν στα 13.443 εκατ. ευρώ».

Όσον αφορά την εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση, αυτή «αυξήθηκε κατά 23,0% και διαμορφώθηκε στις 22.034 χιλ. ταξιδιώτες, έναντι 17.920 χιλ. ταξιδιωτών το 2013. Κατά το επισκοπούμενο έτος, η ταξιδιωτική κίνηση από τις χώρες της Ε.Ε. των 28 διαμορφώθηκε στις 13.250 χιλ., παρουσιάζοντας αύξηση κατά 25,9% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2013. Επίσης, οι αφίξεις από τις λοιπές χώρες εκτός της Ε.Ε. των 28 διαμορφώθηκαν στις 8.784 χιλ., παρουσιάζοντας αύξηση κατά 18,8%».

Τα παραπάνω στοιχεία αποτέλεσαν τη βάση της θριαμβολογίας του διοικητή της ΤτΕ που στην ετήσια έκθεσή του για το 2014 αναφέρει ότι αυτή η αύξηση οφείλεται στην ανταγωνιστική τιμολογιακή πολιτική των τουριστικών υπηρεσιών, στην ανάδειξη νέων δημοφιλών προορισμών και στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Επιπλέον, ο κ. Ι. Στουρνάρας συνδέει την εξέλιξη των τουριστικών μεγεθών με την απασχόληση και αναφέρει ότι «οι κλάδοι που σχετίζονται µε υπηρεσίες τουρισµού (δραστηριότητες παροχής καταλύµατος και υπηρεσιών εστίασης) κατέγραψαν το εννεάµηνο του 2014 θετικό ρυθµό µεταβολής (13%, έναντι -5,2% το 2013) ως συνέπεια της ιδιαίτερα ευνοϊκής τουριστικής περιόδου».

toz pinakas

Ποια είναι, όμως, η πραγματικότητα των αριθμών; Η θριαμβολογία για την εξέλιξη των μεγεθών της «βαριάς βιομηχανίας» καταρρέει ως χάρτινος πύργος εάν η σύγκριση γίνει με τα προ κρίσης στοιχεία για τον τουρισμό. Από τον Πίνακα 1 προκύπτει σαφώς το συμπέρασμα ότι ενώ ο αριθμός των ταξιδιωτών που επισκέπτονται τη χώρα μας αυξήθηκε, σε σύγκριση με το 2008, κατά 52,2%, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά μόλις 15,5% με αποτέλεσμα η μέση κατά κεφαλή δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε κατά 18,9%. Μία εξήγηση για αυτήν την εξέλιξη δίνεται από μελέτη του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου. Σύμφωνα με στοιχεία που αφορούν την Κρήτη (2012), οι πελάτες των επιχειρήσεων ενοικιαζόμενων δωματίων εμφανίζονται πως ξόδεψαν περισσότερα σε αγορές και επιχειρήσεις εστίασης (330 ευρώ) σε σύγκριση με τους ταξιδιώτες που διέμεναν σε ξενοδοχεία «all inclusive» (241ευρώ) το άτομο, ενώ ελάχιστα περισσότερα ξόδεψαν οι πελάτες των ξενοδοχείων πέντε (382 ευρώ) και τεσσάρων αστέρων (368 ευρώ).

Όμως, ούτε η απασχόληση βελτιώθηκε. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πίνακα 2, στις δύο περιοχές που περιλαμβάνονται στους 20 πιο δημοφιλείς προορισμούς της Ε.Ε., το ποσοστό ανεργίας μεταξύ 2008 και 2014 πενταπλασιάστηκε με βάση τα στοιχεία του Γ΄ τριμήνου (που λόγω εποχικότητας είναι το τρίμηνο με τους υψηλότερους δείκτες απασχόλησης). Επίσης, ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων στον κλάδο παροχής υπηρεσιών καταλύματος και εστίασης παρέμεινε σταθερός παρά τη μεγάλη αύξηση του αριθμού των ταξιδιωτών. Η εξήγηση βρίσκεται στην κυριαρχία της «μαύρης» εργασίας και στην απασχόληση «μαθητευόμενων» αλλοδαπών (κυρίως από χώρες της ανατολικής Ευρώπης) που κάνουν χρήση προγραμμάτων απασχόλησης της Ε.Ε.

Επειδή τα προβλήματα στον κλάδο του τουρισμού δεν εξαντλούνται στα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω (π.χ. περιβαλλοντική επιβάρυνση, φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή, ανισότητα στην κατανομή των ωφελειών κ.ά.) η στήλη θα επανέλθει…

 

ΕΝΤΕΙΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ – ΑΝΑΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Του Γιώργου Τοζίδη

 

Η δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων για την εξέλιξη του εμπορικού και του ταξιδιωτικού ισοζυγίου πιστοποιούν τα αδιέξοδα της μνημονιακής πολιτικής. Πιο συγκεκριμένα:

Εμπορικό Ισοζύγιο : Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ, το τρίμηνο ΙΑΝ – ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 οι εισαγωγές μειώθηκαν οριακά κατά 0,3% και οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 3% (έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2013). Όμως εάν εξαιρεθούν οι εισαγωγές και εξαγωγές πετρελαιοειδών, τότε οι εισαγωγές αυξάνονται κατά 10,5% ενώ οι εξαγωγές μειώνονται κατά 4,7%. Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου αυξήθηκε κατά 3,1% ενώ χωρίς τα πετρελαιοειδή αυξήθηκε κατά 29,8%. Η επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου οφείλεται κυρίως στην ισοτιμία του ευρώ. Από την ανάλυση των στοιχείων για την προέλευση των εισαγωγών και τον προορισμό των εξαγωγών, προκύπτει ότι οι εισαγωγές από τρίτες χώρες αυξήθηκαν κατά 31,8% ενώ οι αντίστοιχες εξαγωγές μειώθηκαν κατά 6,3%. Η επιδείνωση των στοιχείων του εμπορικού ισοζυγίου αποδεικνύει ότι η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να στηριχθεί στην εξωτερική ζήτηση (στην ανάκτηση της «ανταγωνιστικότητας» σύμφωνα με τη νεοφιλελεύθερη προσέγγιση) καθώς αυτή εξαρτάται και από παράγοντες που δεν καθορίζονται από την εγχώρια οικονομική πολιτική.

Ταξιδιωτικό Ισοζύγιο : Από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (Τ.τ.Ε.) προκύπτει ότι το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 73 εκατ. ευρώ που προέκυψε από τη μεγαλύτερη αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων (+21,7%) έναντι αυτής που κατέγραψαν οι ταξιδιωτικές πληρωμές (+15,9%). Από την ανάλυση, ανά χώρα προέλευσης, της αύξησης των ταξιδιωτικών εισπράξεων προκύπτει ότι αυτή οφείλεται στην αύξηση κατά 31% των εισπράξεων από ταξιδιώτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (οι εισπράξεις από ταξιδιώτες με προέλευση τη Ρωσία αυξήθηκαν κατά 91,7%) και των χωρών εκτός ευρωζώνης (+13,7%) ενώ αντίθετα οι εισπράξεις από ταξιδιώτες με προέλευση τις χώρες της ευρωζώνης μειώθηκαν κατά 7,3%. Αν συγκρίνουμε τον αριθμό των ταξιδιωτών (ανά χώρα προέλευσης) με τις αντίστοιχες εισπράξεις προκύπτουν, επίσης, ενδιαφέροντα στοιχεία: οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά 13,8% (από τη Ρωσία κατά 100%) ενώ από την Ε.Ε. εκτός ευρωζώνης κατά 18,2% και από την ευρωζώνη κατά 5,7%. Δηλαδή ενώ ο αριθμός των ταξιδιωτών από την ευρωζώνη αυξήθηκε, οι αντίστοιχες εισπράξεις μειώθηκαν.

Η εξέλιξη του ταξιδιωτικού ισοζυγίου δείχνει τη διαρκώς αυξανόμενη εξάρτηση του τουριστικού προϊόντος από χώρες εκτός Ε.Ε. και κυρίως τη Ρωσία. Δείχνει όμως και τους κινδύνους από μια πιθανή ρήξη των σχέσεων της Ε.Ε. με τη Ρωσία λόγω της ουκρανικής κρίσης και των κυρώσεων που επιβάλλονται σε Ρώσους πολίτες.

Η εξέλιξη του τραπεζικού δανεισμού : Η συνεχιζόμενη μείωση του τραπεζικού δανεισμού προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά αποδεικνύει ότι η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών έγινε για να διασωθούν διοικήσεις και μεγαλομέτοχοι και για να βρουν την ευκαιρία να βγάλουν εύκολα και γρήγορα κέρδη τα ποικιλώνυμα κερδοσκοπικά κεφάλαια. Το τετράμηνο Ιανουαρίου – Απριλίου 2014, ο συνολικός τραπεζικός δανεισμός προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά μειώθηκε κατά 2.752 εκατ. ευρώ. Ο δανεισμός των επιχειρήσεων μειώθηκε κατά 1.600 εκατ. ευρώ και των νοικοκυριών κατά 1.125 εκατ. ευρώ. Την ίδια περίοδο τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εξακολουθούν να αυξάνονται εντείνοντας το αδιέξοδο μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων που έχουν να αντιμετωπίσουν παράλληλα και τη λήψη δικαστικών μέτρων από τα ασφαλιστικά ταμεία. Μόνο το Ι.Κ.Α. εξέδωσε, κατά το χρονικό διάστημα Νοεμβρίου 2013 – Απριλίου 2014, 7.642 εντάλματα κατάσχεσης. Σε ανάλογα δύσκολη θέση βρίσκονται και τα νοικοκυριά που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες ενώ θα αυξηθούν και οι φορολογικές υποχρεώσεις τους μετά την εκκαθάριση των φετινών φορολογικών δηλώσεων εισοδήματος και την επιβολή του νέου φόρου ακίνητης περιουσίας.

Η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού βρίσκεται αντιμέτωπη με τη φτώχεια και την εξαθλίωση. Για τη συγκρότηση του πλειοψηφικού ρεύματος που θα οδηγήσει στην κυβέρνηση της αριστεράς απαιτείται πλέον η εκπόνηση ενός προγράμματος που θα δίνει ελπίδα και προοπτική στα φτωχά λαϊκά στρώματα.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ : ΠΥΛΩΝΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ;

Του Γιώργου Τοζίδη

 

Ο τουρισμός είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες του αναπτυξιακού υποδείγματος που προωθούν οι μνημονιακές δυνάμεις. Με κύριο επιχείρημα την αύξηση του αριθμού των ταξιδιωτών και των εισπράξεων στήνεται ένα ολόκληρο σκηνικό που έχει ως στόχο την κατάργηση των ρυθμίσεων που προστατεύουν το περιβάλλον και τις εργασιακές σχέσεις. Ποιο είναι όμως το προφίλ του ελληνικού τουρισμού και πως εξελίχθηκε την τριετία 2010 – 2013, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος;

Continue reading